تبليغاتX
ڕوانگه‌ - یای مارتا داڵ ( میس داڵ خانم) ئاشقی کوردستان بوو

ڕوانگه‌

وێبنووسێکی کوردی به‌نێوه‌رۆکی چه‌شناوچه‌شنه‌وه‌

 

وه‌ته‌نی مه‌حبووبی

کوردستانی بڵیند

ئه‌رزێک پڕ یادگاری

له‌ جحێڵی من *

 

 یای مارتا داڵ ( میس داڵ خانم)  ئاشقی کوردستان بوو

   حه‌سه‌نی قازی

 مارتا داڵ که‌ له‌ ته‌مه‌نێکی که‌م دا نۆروێژی به‌جێهێشت و ڕووی له‌ ئه‌مریکا کرد دوای خوێندن له‌ ئه‌مریکا له‌ ساڵی 1925 دا چووه‌ سابڵاغێ، و هه‌موو لێزانی و توانایی خۆی به‌خت کرد بۆ خزمه‌ت به‌ گه‌لی کورد.

 کوردستان میشنێری له‌ ژماره‌ی 2، ساڵی 14 فێڤرییه‌ی 1922 دوو نامه‌ی کورتی یای مارتا داڵی بڵاو کردووه‌ته‌وه‌، یه‌کیان داوخوازی وه‌رگیرانی وه‌ک میسیۆنێری و ئه‌ویدیکه‌شیان کورته‌ ژیاننامه‌یه‌تی: 

20ی ژانڤییه‌ی 1922، شیکاگۆ   

جه‌نابی ن.ج.لور

مه‌ی ڤیل، داکوتای باکووری

 جه‌نابی لۆری خۆشه‌ویست

هه‌ستم دڵنیام ده‌کا، هه‌ر له‌ منداڵییه‌وه‌ خوڵای گه‌وره‌ به‌ لوتف و که‌ڕه‌می خۆی داوای لێکردووم بۆ خزمه‌ت. دۆعام ئه‌وه‌یه‌ و ده‌پاڕێمه‌وه‌ ئه‌و ویسته‌ی وه‌دی بێ، سه‌ره‌ڕای ئه‌و گومان و ترسه‌ی که‌ له‌و دواییانه‌ دا به‌سه‌رم داڵ زاڵ بووه‌ و دڵه‌ڕاوه‌کێی تێدا پێک هێناوم. به‌ڵام، هێشتا ده‌مه‌وێ بچمه‌ کوردستانێ،چونکه‌ ناوێرم فه‌رمانی خوڵای وه‌دوایه‌ ده‌مه‌وه‌.دوای ئه‌وه‌ی خوێندنم ته‌واو کرد پێم خۆشه‌ به‌لانی که‌مه‌وه‌ دوومانگ کاری ڕاهاتن بکه‌م ، بۆ ئه‌وه‌ی بتوانم ئه‌و کارانه‌ی له‌وێ پێویستن چاکیان ڕاپه‌ڕێنم.

دڵسوزتان  مارتا داڵ

1138 N.Leavitt St.,

Chicago,III

 ژیاننامه‌یه‌کی کورتی یای داڵ

 ئه‌من له‌ ڕێنداڵن، ئوێسترداڵن، نۆروێژ له‌ 30  ژووه‌نی 1891دایک بووم. له‌وێ چوومه‌ مه‌دره‌سه‌ی گشتی. له‌ ته‌مه‌نی 14 ساڵیدا  به‌ ئه‌ندامه‌تی کلیسا وه‌رگیرام. له‌ ساڵی 1911 دا هاتمه‌ ئه‌مریکا، له‌ ساڵانی 1915، 1916 ،1917 له‌ واشنگتن خوێندم. له‌ وه‌رزی هاوینی ساڵانی 1917 و 1918 دا له‌ مه‌دره‌سه‌ی ناوچه‌یی له‌  ئێڤرێت ده‌رسم گوتووه‌ته‌وه‌. له‌ مانگی ژووییه‌ی 1919 بۆ په‌روه‌رده‌ چوومه‌" نه‌خۆشخانه‌ی خزمه‌تکارانی ژنی کلیسای لووتێری" وا چاوه‌ڕوان ده‌کرێ تا به‌هاری ساڵی دادێ واته‌ ساڵی 1922خوێندنم ته‌واو که‌م. Lutheran Deaconess Hospital 

شیکاگۆ،  مارتا داڵ

کوردستان میشنێری له‌ ژماره‌ی 10، ساڵی 14، ئۆکتۆبری 1922 دا ده‌نووسێ:

ئه‌م بۆچوونه‌ی خواره‌وه‌مان له‌ میسیۆنێره‌که‌مان یای مارتا دال که‌ نێونیشانی ئاوایه‌ پێگه‌یشتووه‌:

1138 N. Leavitt St., Chicago,III

" بیری ئه‌وه‌ی که‌ ببم به‌ میسیۆنێرییه‌ک به‌ گوێگرین له‌ نوتق و وتاری گه‌وره‌ سه‌باره‌ت به‌ میسیۆنه‌کان له‌ زه‌ینی مندا پێک نه‌هات به‌ڵکوو، له‌وکاتانه‌دا که‌ چوکم له‌به‌ر خوڵای خۆم دادابوو و له‌ به‌ری ده‌پاڕامه‌وه‌ ئه‌و بڕیاره‌م دا ‌.وای دابنێن هه‌رکامێک له‌ ئێمه‌ که‌ خۆی به مه‌سیحییه‌کی سه‌رله‌پێناو ده‌زانێ له‌ به‌ر خوڵای خۆی بپاڕێته‌وه‌ که‌ کرێکارانێکی زیاتر بۆ کۆکردنه‌وه‌ی حاسڵات بنێرێ و خه‌ڵک  وا لێبکا ئاماده‌ بن بۆ کارکردن، به‌ڵام هه‌رکه‌سه‌ له‌ پێشدا ده‌بێ ئه‌رکی خۆی پێک بهێنێ. ئه‌گه‌رئێمه‌ ئه‌وینێکی زیاترمان له‌ ئاست عیسا له‌ دڵ دا هه‌بووبایه‌ ، ده‌مانتوانی هێندێک زیاتر له‌وه‌ بکه‌ین  که‌ ده‌یکه‌ین بۆ ئه‌وه‌ی ئینجیلی عیسا بگاته‌ ئه‌وانه‌ی له‌ تاریکاییدا دانیشتوون چ له‌ کوردستان و چ له‌ جێی دیکه‌." 

کوردستان میشنێری، ژماره‌ی 2، ساڵی 17، فێڤرییه‌ی 1925

مارتا داڵ

ئه‌من له‌ ڕێندالن  Rendalen  له‌ نوڕوێژ له‌ دایک بووم، له‌ ته‌مه‌نی 14ی ساڵیدا به‌ ئه‌ندامی کلیسای لووتێری وه‌رگیرام. له‌و ماوه‌یه‌یدا که‌ خۆم ئاماده‌ ده‌کرد بۆ ئه‌وه‌ی ئه‌ندامه‌تیم قه‌بووڵ بکرێ  خوڵای خۆم و ڕزگارکه‌ری خۆم ناسی. له‌قووڵای دڵمه‌وه‌ ئاواتم ئه‌وه‌ بوو له‌ پێناو عیسا دا بژیم که‌ به‌دڵ خۆشم ده‌ویست.ئه‌من ئه‌و ڕۆژه‌ی له‌ کلیسا قه‌بووڵ کرام به‌ ڕۆژی له‌ دایکبوونی خۆم ده‌زانم. ئه‌و ڕۆژه‌ له‌گه‌ڵ خوڵای خۆم به‌ ته‌نێ دوام و پێم گوت:

 " گشت ژیانم ئی تووه‌". یه‌که‌مجاری ئه‌من له‌گه‌ڵ خوڵای خۆم سه‌باره‌ت به‌ ئه‌وه‌ی که‌ ببمه‌ میسیۆنێری دوام ته‌مه‌نم 16 ساڵ بوو. ئه‌من ده‌مه‌ویست له‌وجێیه‌ی پێویستی هه‌ره‌ زۆر بێ خزمه‌تی پێ بکه‌م. هیوام زۆر که‌م بوو ‌ بتوانم بچمه‌ پێگه‌یه‌کی میسیۆن له‌ هه‌نده‌ران چونکه‌ پێم وا بوو ئه‌و په‌روه‌رده‌یه‌ی هه‌مه‌ به‌ش ناکا. ئاواتی چوونم زۆر بوو و زۆر جار له‌و باره‌یه‌وه‌ له‌ گه‌ڵ خوڵای خۆم ده‌دوام.

له‌ ساڵی 1911 هاتم بۆ ئه‌مریکا. له‌ کالیجی کۆلۆمبیا، له‌ ئێڤێرێت، واشنگتن خوێندم. ماوه‌ی 3 ساڵ له‌ نه‌خۆشخانه‌ی خزمه‌تکارانی ژنی لوتێری له‌ شیکاگۆ، ئیله‌نۆی په‌روه‌رده‌م دی، له‌ مانگی مه‌ی ساڵی 1922 خوێندنم ته‌واو کرد. دوای ئه‌وه‌ ده‌وره‌یه‌کی پاش لیسانسم له‌ نه‌خۆشخانه‌ی لێکه‌وتنی شیکاگۆ خوێند. له‌وباوه‌ڕه‌ دام باریته‌عالا بانگه‌وای لێکردووم بچم بۆ پێگه‌ی میسیۆن و ده‌بێ له‌ ڕێبازی خزمه‌ت به‌ ویدا ڕاست بم.

مارتا داڵ

ڕێوڕه‌سمی له‌ به‌ر کارنان

نووسینی: ئی. ئی. ئێسپێلین

 یای مارتا داڵ، له‌ دایکبووی ڕێنداڵن، دانیشتووی شیکاگۆ، ئیله‌نۆی له‌ 1921 دا داوای لێکرا وه‌کوو میسیۆنێری له‌ کوردستان، ئێران خزمه‌ت بکا. بارودۆخی پێگه‌که‌مان له‌وێ هه‌تا ئێستا چوونی وی وه‌دره‌نگی خستووه‌. نزیکه‌ی ساڵێک له‌مه‌وپێش، خودا لێخۆشبوو جه‌نابی ئۆ.ج. مونداڵ دانیشتووی شیکاگۆ، ئیله‌نۆی کۆمه‌ڵه‌ی نزا خوێنانی ئه‌به‌نه‌زه‌ر  Ebenezer ی ڕائه‌سپارد یای داڵ وه‌ک کرێکاری نوێنه‌ری خۆیان له‌ کوردستان دیاری بکه‌ن. ئه‌و ڕاسپاره‌ده‌یه‌ی جه‌نابی که‌شیش ده‌ستبه‌جێ به‌ یه‌کده‌نگی په‌سند کرا.

ده‌سته‌ی به‌ڕێوه‌به‌ری کۆمه‌ڵه‌ی لوتێری میسیۆنی ڕۆژهه‌ڵات له‌ کۆبوونه‌ی سێپتامبری ڕابردووی خۆیدا، بڕیاری دا یای داڵ ده‌ستبه‌جێ به‌ره‌و شوێنی چالاکی بچێ. ئه‌و بڕیاره‌ به‌ تێلگراف به‌ یای داڵ ڕاگه‌یێندرا که‌ ئه‌وده‌می له‌ نۆڕوێژ بوو. نه‌ده‌کرا له‌وێوه‌ ڕاسته‌وڕاست بچێ بۆ کوردستان، بۆیه‌ زوو گه‌ڕاوه‌ بۆ ئه‌مریکا. لێره‌وه‌ وا ڕێک خرا بوو

‌ به‌ که‌شتی S.S. Canada  به‌ هاوڕێیه‌تی له‌ گه‌ڵ میسیۆنێری دیکه‌، که‌ هه‌تا ته‌وڕێز به‌یه‌که‌وه‌ ده‌بوون، له‌ نیویۆرکه‌وه وه‌ڕێ که‌ون و بێگومان یه‌ک له‌ میسیۆنێره‌کانی خۆشمان بۆ به‌ره‌وپیل هاتنی دێته‌ ته‌ورێز. 18ی ژانڤییه‌ی ئه‌مساڵ‌ ڕۆژی له‌ به‌رکارنانی ڕه‌سمی یاڵ داڵ بوو. هه‌موو لایه‌کمان به‌وپه‌ڕی خۆشییه‌وه‌ چاوه‌ڕوانی ئه‌و ڕۆژه‌ بووین.نه‌ک هه‌ر یای داڵ خۆی به‌ڵکوو که‌شیش مونداڵ و ئه‌ندامانی دیکه‌ی کلیساش.چوونی یای داڵ وه‌ک میسیۆنێری نوێنه‌ری نزاخوێنانی ئه‌به‌نه‌زه‌ر بۆ کوردستان، بۆ جه‌نابی مونداڵ یه‌ک له‌ به‌رهه‌مه‌ پێگه‌یشتووه‌ هه‌ره‌ خۆشه‌کانی خزمه‌تی بێ درێخ و خۆنه‌ویستی بوو به‌ باره‌گای خوڵای.ئه‌و به‌ شادییه‌کی زۆره‌وه‌‌ چاوه‌ڕێی ئه‌و ڕۆژه‌ی ده‌کرد ‌یای داڵ به‌ ڕه‌سمی له‌به‌ر کار بندرێ، به‌ڵام به‌داخه‌وه‌ ئه‌وه‌نده‌ نه‌ژیا ئه‌م ڕۆژه‌ خۆشه‌ ببینێ.


......... ڕێوڕه‌سمی له‌ به‌ر کارنان له‌دوای نیوه‌ڕۆ به‌ڕێوه‌چوو و ژماره‌یه‌کی زۆر تێیدا به‌شدار بوون.

نزاخوێنانی ئه‌به‌نه‌زه‌ر 201 دۆڵاریان دا به‌ یای داڵ بۆ ئاماده‌کردنی که‌لوپه‌لی پێویست، ئه‌مه‌ش یارمه‌تی دارایی ئه‌وان له‌مساڵ دا ده‌گه‌یێنێته‌ 751 دۆڵار. ئه‌وه‌ نیشانه‌ی ڕوحییه‌یه‌کی ڕاسته‌قینه‌ی میسیۆنێرییه‌ له‌ لایه‌ن ئه‌وانه‌وه‌. ئه‌وه‌ش به‌جێیه‌ به‌ دڵنیاییه‌وه‌ بگوترێ، یای داڵ تاقه‌ میسیۆنێرییه‌ک نییه‌ که‌ له‌ لایه‌ن نزاخوێنانی ئه‌به‌نه‌زه‌ر ڕا بۆ خزمه‌ت بنێردرێته‌ پێگه‌ی هه‌نده‌ران. ئه‌م کلیسایه‌ کۆمه‌ڵێک ئه‌ندامی گه‌نج و به‌کاری هه‌یه‌.......... ئه‌من زۆر به‌ شانازی ده‌زانم، دوو حه‌وتوو له‌گه‌ڵ کۆمه‌ڵه‌ی نزاخوێنانی ئه‌به‌نه‌زه‌ربووم."

 کوردستان میشنێری، ژماره‌ی 4، ساڵی 17، ئاوریلی 1925

مارتا داڵ له‌ 10ی مارس لای نیوه‌ڕۆ به‌که‌شتی له‌ نیۆیۆرکه‌وه‌ به‌ره‌و کوردستان وه‌ڕێ که‌وت. ئه‌و له‌نێو که‌شتی

S.S.Canada وه‌ نامه‌ی نووسیوه‌ و سڵاو له‌ گشت ئه‌و دۆستانه‌ ده‌کا که‌‌ بۆی ‌ده‌سته‌ودۆعان و خۆشحاڵه‌ بۆ ئه‌وه‌ی به‌ره‌و شوێنی کارکردنی ده‌چێ...... ئه‌وحه‌تووانه‌ی دوایی خۆی له‌ ئه‌مریکا یای داڵ سه‌ری زۆرقاڵ بوو، و به‌وه‌ خۆشحاڵین ده‌زانین که‌ ده‌توانێ له‌ نێو که‌شتی دا هێندێک بحه‌سێته‌وه‌. هاورێی سه‌فه‌ری یای گیلێسپی یه‌ که‌ له‌ته‌ورێز کار ده‌کا، بێگۆمان هاورێ و یارمه‌تیده‌رێکی باشه‌ بۆ یای داڵ.ئێمه‌ لێره‌ دا پێمان خۆشه‌ سپاسی مه‌دره‌سه‌ی ئینجیلی له‌ سه‌نت پاول بکه‌ین، چونکه‌ کاتێک یای داڵ سواری که‌شتی ده‌بوو،39 نامه‌یان به‌ده‌ستی گه‌یاند که‌ خوێندکارانی ئه‌و مه‌دره‌سه‌یه‌ بۆیان نووسیبوو. ده‌با خوڵا ده‌ست به‌ عومری هه‌موویانه‌وه‌ بگرێ. یای داڵ ده‌نووسێ:" ئه‌من هه‌ست ده‌که‌م خوڵام له‌گه‌ڵه‌" و ئێمه‌ش دڵنیای ده‌که‌ین وایه‌.

 کوردستان میشنێری، ژماره 5، ساڵی 17، مه‌ی 1925

یای داڵ له‌ هه‌مه‌دانێ

هه‌ر ئێستا نامه‌یه‌که‌مان له‌ یای داڵه‌وه‌ به‌ ده‌ست گه‌یشتووه‌ که‌ له‌ 30ی مارس، له‌ به‌یڕووت، سوورییه‌وه‌ ناردوویه‌.

ئه‌و له‌وێوه‌ ڕاسته‌وڕاست به‌ره‌و ئێران چووه‌، به‌ڕێگای هه‌مه‌دان دا. له‌نامه‌یه‌که‌وه‌ که‌ دوکتور شالک له‌ به‌رواری 11ی مارس نووسیویه‌ ده‌ڵێ ئه‌و پێوه‌یه‌ بچێ بۆ هه‌مه‌دان بۆ به‌ره‌وپیلی یای داڵ. به‌و شێوه‌یه‌ یای داڵ له‌و سه‌فه‌ر دوورودرێژه‌ی دا قه‌ت به‌ ته‌نێ نابێ. ئه‌و له‌و نامه‌یه‌ی له‌ به‌یڕووته‌وه‌ ناردوویه‌ ده‌ڵێ واچاوه‌ڕوان ده‌کا 14ی مارس بگاته‌ هه‌مه‌دانێ.

--- ن.ج. لۆر.

 کوردستان میشنێری، ژماره‌ی 7، ساڵی 17، ژووییه‌ی 1925

(کورته‌ی ئه‌و نامانه‌ی مارتا داڵ له‌ ڕێگای به‌ره‌و سابڵاغ، ئێران چوونی دا بۆ جه‌نابی ئی.ئی.ئێسپێلین

E.E.Espelien ی نووسیوه‌) 

برای ئازیز:

له‌ نێو که‌شتی S.S. Canada وه‌، له‌ 10ی مارسی 1925 ئه‌م نامه‌یه‌ت بۆ ده‌نووسم. هه‌ر ویستم چه‌ند دێڕ بنووسم چونکوو ئه‌وه‌ هه‌تا ئێمه‌ ده‌په‌ڕێنه‌وه‌ دوایین نامه‌ ده‌بێ. ئه‌من خوشحاڵم چونکه‌ هه‌ست ده‌که‌م خوڵای گه‌وره‌ ئه‌م ڕۆژانه‌ زۆرم لێ نزیک بووه‌. دڵنیام هه‌موو ڕۆژێ هێزم وه‌به‌ر ده‌نێ، ئه‌من پێویستیم پێیه‌تی بۆ ئه‌وه‌ی دڵپه‌شێوی سبه‌ینێ نه‌بم.

سپاس بۆ نامه‌که‌ت. ئه‌من زۆر نامه‌ی دیکه‌شم وه‌رگرت. سی و نۆ نامه‌ له‌ خوێندکارانی ئه‌نیستیتووی ئینجیله‌وه‌ له‌ سه‌نت پاول. ئه‌وه‌ش به‌ڕاستی بۆ من زۆر خۆش بوو چونکه چاوه‌ڕێم نه‌ده‌کرد. ئه‌من له‌ نێو که‌شتیدا کاتێکی زۆر ته‌رخان ده‌که‌م بۆ چاولێکردنی به‌نده‌کانی ئه‌و ئینجیله‌ی ئه‌وان بۆیان ناردووم.ئه‌من زۆرخۆشحاڵ بووم به‌ وه‌رگرتنی ئه‌و نامانه‌ و دوایه‌ نامه‌یه‌ک ده‌نووسم بۆ ئه‌نیستیتووی ئینجیل Bible Institute. له‌ جه‌نابی گاڵۆده‌ی Rev.Galloday، جه‌نابی  واک و خانمه‌که‌ی Rev. And Mrs.Walck له‌ سه‌نت پاوله‌وه‌، ئیدا یاکۆبسۆن

 Ida Jacobso،بێرێسفۆرد، س.د. Beresford, S.D. و لیسبون III نامه‌م وه‌رگرت. ئه‌وان ده‌ڵێن له‌ کۆمه‌ڵه‌ی یایانی میسیۆن دا کوردستان میشنێری ده‌خوێننه‌وه‌ __ نامه‌ و شیرینی ئالڤین باکن Alvin Bakken ی خوارزام ( برازام ) و ئه‌و گۆڤارانه‌ی خانمی لیۆنبێرگر Mrs. Lionberger، له‌ ئۆماها،نێبراسکاوه‌ ناردبووی به‌ ده‌ستم گه‌یشتن. به‌ دڵنیاییه‌وه‌ ئه‌وه‌ دڵگه‌رمی و حه‌سانه‌وه‌یه‌کی گه‌وره‌یه‌ بۆ من که‌ ده‌زانم ئه‌و هه‌موو که‌سانه‌‌ له‌ بیری من دان و دۆعام بۆ ده‌که‌ن. هیوادارم چوونم به‌ زایه‌ نه‌چێ. له‌خوڵای ده‌پاڕێمه‌وه‌ به‌ لوتف وکه‌ڕه‌می خۆی پشتیوانم بێ بۆ وه‌دیهێنانی ئیراده‌ی خۆی. ئه‌من زۆر دۆعای چاک ده‌که‌م بۆ کۆبوونه‌وه‌کانتان له‌ لا کراس La Crosse له‌م ڕۆژانه‌دا. ئه‌وه‌ زۆر خۆشه‌ ئێمه‌ ده‌توانین له‌ باره‌گای ویدا یه‌کتری ببینین ته‌نانه‌ت ئه‌گه‌رچیش له‌یه‌ک دوورین.

25ی مارس: سه‌فه‌ره‌که‌مان هه‌ر خۆش و خۆشتر ده‌بێ. تێپه‌ڕێن به‌ گیبرالتار Gibraltar‌دا زۆر خۆش بوو. ئێمه‌ هه‌تا نزیک ڕه‌وه‌زه‌ به‌رده‌کان چووین و توانیم وێنه‌یه‌ک بگرم. سه‌ربازخانه‌شم دی که‌ 6000 سه‌ربازی ئینگلیسی لێ مۆڵ دراوه‌، تفه‌نگه‌کانیان له‌ سه‌ر ڕه‌وه‌زه‌به‌رده‌کان بوون و هه‌ر وه‌ها ئه‌و ڕێپێڵگه‌ پێچپێچه‌ی که‌ هه‌تا ترۆپک ده‌چێ.هه‌رکه‌ هاتینه‌ نێو ده‌ریای مدیته‌رانه‌ هه‌موو شت ئارام بوو.ڕۆژی یه‌کشه‌مۆ پێمان وانه‌بوو که‌شتییه‌که‌ له‌ جێی خۆی ده‌جووڵێ؛ به‌ڵام ئه‌مڕۆ دیسان هێندێک جووڵه‌جووڵ هه‌یه‌. دوێنێ شه‌وێ ده‌بوو پیانۆی نێو که‌شتییه‌که‌ ببه‌ستنه‌وه‌.ئه‌مڕۆ هه‌وا ئه‌وه‌نده‌ی ناخۆش کردووه‌ ناتوانین بچینه‌ ویشکایی.ئێمه‌ له‌ شاری پالێرمۆ له‌ سیسیلی ن. که‌شتییه‌که‌مان هێندێک دوور له‌نگه‌ر ده‌گرێ و‌ به‌ لۆتکه‌ی پچووک ده‌بێ خۆمان بگه‌یێنینه‌ قه‌راغ ئاوێ.زۆرم پێ خۆشه‌ لا ده‌ین و بتوانم به‌ ته‌پۆڵکه‌کاندا هه‌ڵگه‌ڕێم وه‌نه‌بێ هێندم پێ خۆش بێ شاره‌که‌ ببینم. ئێمه‌ شاری ئه‌لجه‌زیره‌مان دی، شارێکی که‌ هه‌م مۆدێڕنه‌ و هه‌م ڕۆژهه‌ڵاتیانه‌یه‌، له‌وێش یه‌که‌م موسوڵمانانمان دی. له‌وێ چووینه‌ مزگه‌وتێک، چه‌ند که‌سێک چۆکیان دادابوو و نوێژیان ده‌کرد، زه‌ویان ماچ ده‌کرد و شتی جۆربه‌جۆریان ده‌کرد. به‌ یه‌ک له‌ کۆڵانه‌ ته‌نگه‌کانی شاره‌که‌دا گه‌ڕاین. ئه‌من بۆن و به‌رامه‌ی ئه‌وێ و پێسیی ئه‌وێم پێ خۆش نه‌بوو. ئه‌و به‌شه‌ی شاری زۆر خه‌فه‌تاوی ده‌هاته‌ به‌رچاو.ئه‌من که‌ هاتمه‌وه‌ سه‌رم ژانی ده‌کرد و نه‌متوانی شێو بخۆم _ له‌وه‌تی هاتووم ده‌ که‌شتییه‌وه‌ ئه‌وه‌ یه‌که‌م جار بوو نان به‌دڵمه‌وه‌ نه‌نووسێ. ئێستا  ئه‌وه‌ خه‌ریکم ‌ جارێکی دی سه‌فه‌رنامه‌ی میسیۆنێری پاول ده‌خوێنمه‌وه‌، له‌وکاته‌ی دا که‌ هه‌ر به‌و جێگایه‌ی دا تێده‌په‌ڕین که‌ له‌وێ دا باس ده‌کرێ.

29ی مارس: سێیه‌مین و دوایین یه‌کشه‌مۆمان له‌ که‌شتی دا. ئێمه‌ سبه‌ینێ داده‌به‌زین، ڕۆژێک زووتر له‌وه‌ی چاوه‌ڕێ ده‌کرا.ئێستا ئه‌وه‌ بیست ڕۆژه‌ نیۆیۆرکمان به‌ جێ هێشتووه‌.له‌وه‌تا گه‌یشتووینه‌ته‌ ده‌ریای مدیترانه‌ هه‌وا زۆر سازگار نه‌بووه‌ به‌ڵام، ئه‌مڕۆ ڕۆژێکی ته‌واو هاوینییه‌.

له‌ پالمێرۆوه‌ Palmero تا به‌ مێسینا Messina دا تێپه‌ڕبووین هه‌ر ویشکاییمان لێوه‌ دیاربوو. چیای سترۆمبۆلی Stromboli له‌ دووره‌وه‌ دووکه‌ڵی له‌ سه‌ر هه‌ڵده‌ستا به‌ڵام شاخی ئێتنا Etna له‌ هه‌وراندا ون ببوو.ته‌نگه‌ی مێسینا جوانترین به‌رجه‌وه‌ندی هه‌یه‌ و به‌درێژای قه‌راغ ده‌ریا هه‌ر چرایه‌ و ده‌ترووسکێته‌وه‌. ئه‌من زۆرم پێ خۆشبوو که‌ به‌شه‌و به‌وێدا تێپه‌ڕین. هیچ هیوای ئه‌وه‌م نه‌بوو له‌م گه‌شته‌ دا ئاتێن ببینم به‌ڵام، دیتم چونکه‌ که‌شتییه‌که‌مان ڕۆژێکی ته‌واو له‌ پیراوس Piraeus  له‌نگه‌ری گرت و ئه‌وێ به‌نده‌ری هه‌ره‌ قه‌ره‌باڵغ بوو که‌ دیتمان له‌و ڕۆژه‌وه‌ له‌ نیۆیۆرک وه‌ده‌رکه‌وتووین. که‌شتی زۆر جۆر به‌جۆری لێبوو و زۆر ئاڵای جۆربه‌جۆر به‌ دیاره‌وه‌ بوون.ئێمه‌ شه‌ش کچ شاره‌زایه‌کمان په‌یدا کرد و به‌ ترێن چووین بۆ ئاتێن، که‌ له‌ پیراوسه‌وه‌ هه‌ر نیوسه‌عات دووره‌. ڕۆژێکی خۆش و تاو و ساو بوو وله‌وێوه‌ هه‌موو شوێنی ده‌ورو به‌رمان ده‌دی، که‌ به‌ڕاستیش هه‌تابڵێی دڵرفێن و جوانه‌. له‌ پێشدا چووینه‌ ئافیسی کۆمه‌ڵه‌ی وه‌فریا که‌وتنی ڕۆژهه‌ڵاتی نزیک بۆ ئه‌وه‌ی ئه‌و کوڕ و کچانه‌ی ببینین که‌ ئه‌و کاره‌ باشانه‌ ده‌که‌ن، به‌ دیتنی کاری وان ئاره‌زووم کرد هه‌ر ئه‌و ده‌می له‌ کوردستانێ بایه‌م بۆ ئه‌وه‌ی یارمه‌تی چالاکییه‌کانی خۆمان بده‌م. هێنده‌ی پێ ناچێ به‌ ئاواتی خۆم ده‌گه‌م.

به‌یڕووت 30 مارس: ئێمه‌ ئاخره‌که‌ی گه‌یشتینه‌ به‌یڕووتێ. ئێره‌ شوێنێکی جوانه‌، لایه‌کی ده‌ریا و ئه‌ولای دی چیایه‌. له‌ ئیداره‌ی گومرگ پێویست نه‌بوو باروبه‌ندیلی خۆمان بکه‌ینه‌وه‌، چونکه‌ ئه‌و پیاوه‌ی ئێمه‌ی برده‌ ویشکانی له‌جیات ئێمه‌ قسه‌ی کرد.لێره‌ زۆر خۆشمان لێ ڕاده‌بوێرێ.

به‌یڕووت 5ی ئاوریل:  له‌به‌ر ئه‌وه‌ی ده‌بوو گشت حه‌وتوو له‌م شوێنه‌ چاوه‌ڕێ بین، له‌ هه‌مان کات دا بیستمان ده‌توانین به‌ 25 دۆڵار سه‌فه‌ری ئورشه‌لیم بکه‌ین و لێبڕاین ئه‌وه‌ ده‌رفه‌تێک نییه‌ له‌ ده‌ستی بده‌ین.له‌ پێشدا به‌ چوار سه‌عاتان به‌ قه‌راغ ده‌ریا دا چووینه‌ حه‌یفا. خۆڕسک و وڵاتی فه‌له‌ستین له‌ هه‌موو جێگایه‌کی که‌ من تائێستا دیتوومه‌ یه‌کجار زۆر جیاوازه‌.لێر و له‌وێ دار خورما ده‌بیندران.ئێمه‌ گه‌یشتینه‌ سه‌حرایه‌ک که‌ چ ڕێگه‌ی لێ نه‌بوو و ، بۆ چه‌ندین میل به‌ لێواره‌ی ده‌ریا دا له‌ سه‌ر خیزه‌ڵان ئاژۆتمان. ئه‌من وشترم زۆر پێ جوانه‌ و له‌ڕێیه‌دا وشترێکی زۆرمان دیت. له‌ حه‌یفاوه‌ بۆ چه‌ندین سه‌عاتان سواری ترێن بووین، له‌ پێشدا به‌ پێده‌شتان دا و دوایه‌ به‌ پێچ و گه‌وه‌ی چیایان دا و ئه‌وه‌ ڕاکیز Rockies ی ده‌وڵه‌ته‌ یه‌کگرتووه‌کانی ئه‌مریکای وه‌بیر هێنامه‌وه‌.

زۆرشتم سه‌باره‌ت به‌ گه‌ڕه‌کی ئه‌مریکایی له‌ ئورشه‌لیم بیستبوو،بۆیه‌ بۆ مانه‌وه‌ چووینه‌ ئه‌وێ. ئه‌و گه‌ڕه‌که‌ که‌سێک به‌ نێوی ئاغای سپاتۆرت Spatort‌ ی خه‌ڵکی شیکاگۆ سازی کردووه‌. هه‌ر ئه‌وکه‌سه‌ی که‌ نووسیویه‌

" له‌ گه‌ڵ ڕوحم زۆر ده‌گونجێ". ئه‌و کاتێک ئه‌وه‌ی نووسی که‌ خه‌به‌ری پێگه‌یشت کچه‌کانی له‌ ئاتلانتیک که‌شتییه‌که‌یان غه‌رق بووه‌. ئێستا کوڕه‌که‌ی به‌رپرسی ئه‌و گه‌ڕه‌که‌یه‌. ئه‌وان ئامانجیان چاکه‌یه‌ و له‌ گه‌ڵ هه‌موو که‌س زۆر مێهره‌وانن. زۆر له‌گه‌ڵ ئێمه‌ باش بوون و شاره‌زایه‌کیان دیاری کرد بۆ ئه‌وه‌ی ئه‌و ماوه‌یه‌ی له‌وێ بووین رێنوێنیمان بکا.

یه‌که‌م جێی که‌ لێی ده‌گه‌ڕام بیبینم  کاڵڤاری Calvary بوو به‌ڵام، به‌ داخه‌وه‌ که‌س نه‌یده‌زانی له‌ کوێیه‌. ئێمه‌  جێیه‌کمان دی که‌ به‌ "گۆڕی باغچه‌"  Garden Tomb به‌نێوبانگه‌، زۆر که‌س پێیان وایه‌ ئه‌وه‌ هه‌ر ئه‌و جێیه‌یه‌. ئه‌و شوێنه‌ له‌و ساڵانه‌ی دواییدا دۆزراوه‌ته‌وه‌. ته‌پۆڵکه‌که‌ی نزیکی، که‌ ئێستا گۆڕستانێکی موسوڵمانانه‌، ده‌کرێ گۆڵگاتا

Golgatha بێ. ئه‌وه‌ ته‌نیا شوێنێکه‌ که‌ کاتۆلیکه‌کان ده‌ستیان به‌سه‌ردا نه‌گرتووه‌.ئه‌وان جێیه‌کی تایبه‌تی خۆیان هه‌یه‌ بۆ گۆڵگاتا، کلیسای مه‌زاری پیرۆز Holy Sepulchre. به‌ ته‌واوی ئاشکرایه‌ که‌ ئه‌وه‌ ئه‌و شوێنه‌ نییه‌. ئێمه‌ چووینه‌ هۆڵی داوه‌ری Judgment Hall یش. ئه‌وان ته‌واو دڵنیان که‌ ئه‌وه‌ شوێنه‌که‌یه‌. ئێمه‌ به‌و جاده‌یه‌ دا ڕۆیشتین به‌و ده‌روازه‌یه‌ی دا که‌ ده‌گوترێ سه‌لیبی پێدا بردووه‌. نازانم چۆنت ئه‌و هه‌سته‌ بۆ بگێڕمه‌وه‌ که‌ به‌ گه‌ڕان له‌  کۆڵانه‌کانی ئورشه‌لیم دا تێمدا پێک هاتبوو. ئه‌و سرووده‌ هه‌میشه‌ له‌ گوێمدا ده‌زرینگایه‌وه‌،" داخودا عیسا ده‌بێ به‌ته‌نێ سه‌لیب هه‌ڵگرێ". ته‌نانه‌ت ئه‌گه‌رچیش ئێمه‌ به‌ ته‌واوی دڵنیانین ئه‌وه‌ هه‌ر ئه‌و جێیه‌ بێ که‌ ئه‌و لێی ژیا و،لێی مرد و دیسان هه‌ستاوه‌. بۆ من ئه‌وه‌نده‌ ڕاسته‌قینه‌ بوو کاتێک به‌ ته‌نیشت گۆڕه‌که‌وه‌ ڕاوه‌ستابووم ده‌متوانی گوێم له‌و ڕستانه‌ بێ: " ئه‌و لێره‌ نییه‌، ئه‌و هه‌ستاوه‌ته‌وه‌." ئێمه‌ له‌ ڕووباری سێدرۆن Cedron په‌ڕینه‌وه‌ و چووینه‌ گێتسامنێ Gethsemane. شتێک نه‌ماوه‌ ببیندرێ جگه‌ له‌ چه‌ندداری کۆنه‌ساڵ نه‌بێ. له‌وێش کلیسایه‌کی کاتۆلیک هه‌بوو. ئه‌من زۆرم پێ خۆش بوو بزانم ئه‌و نوخته‌یه‌ کوێیه‌ که‌ ئه‌و شه‌وه‌ خۆڕاگری لێکردووه‌، بۆ ئه‌وه‌ی له‌وێ چۆک داده‌م و بپاڕێمه‌وه. له‌وێوه‌ چووینه‌ شاخی ئۆلیڤێت Olivet  که‌ کاتۆلیکه‌کان له‌ سه‌ر به‌ردان شوێنپێیان ساز کردووه‌ به‌ نیشانه‌ی شوێنپێی عیسای داده‌نێن کاتێک وه‌سه‌ر شاخی که‌وتووه‌. ئێمه‌ چووینه‌ بێتانی Bethany ش. ئه‌و چاوه‌ له‌ خانووه‌که‌ که‌ له‌وێ ماوه‌ته‌وه‌ ده‌ڵێن له‌ سه‌رده‌می عیساوه‌ ماوه‌ته‌وه‌. له‌ بێتله‌هێم Bethlehem کاتۆلیکه‌ ڕۆمانه‌کان، کاتۆلیکه‌ یۆنانییه‌کان و ڕێڕه‌وێکی دیکه‌ که‌ ئێستا نێویانم له‌ بیر نه‌ماوه‌، کلیسایه‌کیان دروست کردووه‌. لێره‌ هه‌میشه‌ سه‌ربازێک کێشک ده‌کێشێ بۆ ئه‌وه‌ی که‌شیشه‌کان له‌ گه‌ڵ یه‌کتری به‌شه‌ڕ نه‌یێن. ئێمه‌ به‌ مووچه‌ی شوان Shepherd field یشدا تێپه‌ڕێن، که‌ ته‌نیا ڕووبه‌ڕێکه‌ له‌وانه‌، ڕه‌نگه‌ ئه‌وه‌ ئه‌م شوێنه‌ بێ که‌ فریشته‌کان خۆیان له‌ شوانان ئاشکرا کرد.

‌ ده‌بوو به‌یانی زوو ئوورشه‌لیم به‌جێ بهێڵێن، واته‌ ڕۆژی سێیه‌می که‌ ئێمه‌ گه‌یشتبووینه‌ ئه‌وێ، بۆ ئه‌وه‌ی بگه‌ینه‌وه‌ حه‌یفا. ئه‌و شۆفێره‌ی ‌ بڕیار بوو ئێمه‌ بگه‌ێێنێته‌ ترێن که‌ سه‌عات 4:40 ده‌قیقه‌ وه‌ڕێ ده‌که‌وت سه‌عات 5 گه‌یشتێ. چمان پێنه‌ده‌کرا جگه‌ له‌وه‌ی نه‌بێ‌ به‌دوای ترێنه‌که‌ دا بچین و بیگه‌ینێ. به‌ نێو شاخاندا له‌ هه‌واێه‌کی توف و باو بۆران دا ئاژۆتمان، به‌فر، باران و هه‌وره‌تریشقه‌ هاوڕێی ڕێمان بوون. ئێمه‌ زۆر پێش له‌وه‌ی که‌ ترێنه‌که‌ بگاته‌ لیدا Lydda  که‌ له‌ ئورشه‌لیمه‌وه‌ 35 میل دووره‌ گه‌یشتینه‌ ئه‌وێ. شۆفێره‌که‌ هه‌ر به‌و دراوه‌ی که‌ده‌بوو بمانگه‌یێنێته‌ وێستگه‌ی ترێن بردینی بۆ لیدا. له‌ حه‌یفا به‌وڵاوه‌ دووجاریان ڕاگرتین و پۆلیس ماشێنه‌که‌مان گه‌ڕا بۆ ماده‌ی نارکۆتیک. جارێک چه‌رخی ماشێنه‌که‌مان په‌نچه‌ر بوو و ته‌رزه‌ و بارانیش دایدایێ. ڕێگاکه‌ ناخۆش بوو بۆیه‌ ماوه‌یه‌کی درێژی پێ چوو هه‌تا گه‌یشتینه‌ به‌یڕووتێ.به‌یانی سه‌عات 6 دیسان درێژه‌ به‌ سه‌فه‌ره‌که‌مان ده‌دین.

به‌غدا 10ی ئاوریل: " سه‌رله‌به‌یانی ڕۆژی دووشه‌مۆ سه‌ری سه‌عات 6 له‌ ماشێنێکی گه‌وره‌ی ڕه‌نگ خۆڵه‌مێشی دا که‌ کورسییه‌کانی ڕاحه‌ت بوون وه‌ڕێ که‌وتین. له‌ پێشدا به‌ شاخێکدا تێپه‌ڕین  و که‌مێکیش به‌فر ده‌باری. له‌ دیمیشق نانی به‌یانیمان خوارد و دوایه‌ وه‌نێو سه‌حرا که‌وتین. سه‌عات 5:30 ئێوارێ گه‌یشتینه‌ پاڵمیرا Palmyra  تازه‌ ڕۆژ ده‌چوو ئاوا بێ. ئه‌من هه‌میشه‌ پێم وابووه‌ دیتنی ڕۆژئاوا بوون له‌ ده‌ریا دا زۆر جوانه‌، به‌ڵام ئه‌و جوانییه‌ ناکرێ له‌ گه‌ڵ ئه‌و ڕۆژئاوا بوونه‌ی دا مرۆ له‌ سه‌حرا ده‌یبینێ به‌راورد بکرێ. ئه‌من له‌ ژیانم دا ڕه‌نگی ئه‌وه‌نده‌ جوانم نه‌دیتبوو. شه‌وێ له‌ دێیه‌کی عه‌ڕه‌بی که‌ خانووی گڵینی هه‌بوو لاماندا. له‌ " هۆتێلی سه‌حرا"!! دا نووستین. جێیه‌کی هێنده‌ خۆش نه‌بوو به‌ڵام، ته‌ختێکی باشمان هه‌بوو. ئێمه‌ ده‌بوو به‌یانی زوو وه‌ڕێ که‌وین،بۆیه‌ ده‌بوو سه‌عات چوار وه‌ده‌رکه‌وین به‌ڵام، ماشێنه‌ لۆرییه‌که‌ هێشتا نه‌هاتبوو و ده‌بوو چآوه‌ڕێ بکه‌ین. لۆرییه‌که‌ ئاخره‌که‌ی گه‌یشتێ و موسافیرێکی دیکه‌شی پێ بوو، پیاوێکی ئینگلیسی و سه‌گه‌که‌ی که‌ نێوی "Shadow "

بوو. جابۆیه‌ ئێستا ئێمه‌ چوارکه‌سین له‌ ته‌نیشت دوو شۆفیره‌کان و ڕێوه‌به‌ری کاروانه‌که‌. له‌ سه‌عات 10:30 وه‌رێ که‌وتین و ئه‌و ڕۆژه‌ سه‌فه‌رێکی درێژمان له‌به‌ر بوو.نیوه‌ی ڕێگامان بڕیبوو که‌ لۆرییه‌ له‌ کار که‌وت و ده‌بوو ڕایکێشن. ئه‌وه‌ بۆ ماوه‌یه‌کی درێژ باش چوو به‌ڵام، له‌ شوێنێکی سه‌خت چه‌رخه‌که‌ی شکا و ده‌بوو پێاوێکی به‌ ته‌نیشته‌وه‌ دانێن ئاگای لێ بێ. ئێمه‌ ئه‌وی شه‌وێ که‌می مابوو بۆ سه‌عات دوازده‌، گه‌یشتینه‌ دێیه‌کی پچووکی دیکه‌، له‌وێ ئه‌و شیرکه‌ته‌ی ئێمه‌ی ده‌برد مزڵی خۆی هه‌بوو و خه‌ڵکه‌که‌ له‌ گه‌ڵمان باش بوون. شێوێکی گه‌رم و چای داغ چاوه‌ڕێی ده‌کردین. بۆ به‌یانییه‌که‌ی ڕا هه‌تا سه‌عات حه‌وت وه‌ڕێ نه‌که‌وتین. ئه‌و ڕۆژه‌ له‌ چۆمی فرات په‌ڕینه‌وه‌ و ساعه‌ت 2ی دوای نیوه‌ڕۆ گه‌یشتینه‌ به‌غدا. مه‌ودای نێوان به‌یڕووت و به‌غدا 650 میله‌، و ئێمه‌ چاک گه‌یشتینێ.

هه‌مه‌دان 15ی ئاوریل: شه‌وی یه‌کشه‌مۆ به‌ ترێن به‌غدامان به‌ره‌و خانه‌قین به‌جێ هێشت و له‌وێوه‌ دیسان سواری ماشێن بووین. ئێمه‌ به‌ زۆر چیای  جوان دا تێپه‌ڕێن!  به‌ڵام، هیچ دارمان به‌ دی نه‌کرد. دووشه‌مۆ شه‌و گه‌یشتینه‌ کرماشان و، له‌وێ له‌ لای میسیۆنێره‌کان ماینه‌وه‌.ئه‌وان جێیه‌کی زۆر جوانیان هه‌یه‌. زۆرم پێخۆشبوو  دیسان هێندێک خواردنی خۆش ده‌خۆم. ئه‌من له‌ تاوی شیرو ڕۆنی که‌ره‌ ئه‌وه‌ قڕم دێ. ته‌نانه‌ت ئاوه‌که‌ی ئه‌وێش خورێنی زۆر خۆش بوو. _ له‌ نێوان به‌غدا و هه‌مه‌دان دا ئێمه‌ بۆخۆمان مشوورمان له‌ خۆراکی خۆمان و شوێنی حاوانه‌وه‌مان خوراد. شیرکه‌ته‌که‌ هه‌تا به‌غدا ئه‌و ئه‌رکه‌ی وه‌ئه‌ستۆ گرتبوو __ دوێنێ شه‌وێ له‌ کاتێکدا باران ده‌باری گه‌یشتینه‌ هه‌مه‌دانێ. ئه‌من له‌ لای دوکتور فانک Funk وهاوسه‌ری ده‌مێنمه‌وه‌ و هه‌ر تازه‌ نامه‌یان له‌ یای ئه‌ندرسۆن و دوکتور شاڵکه‌وه‌ پێ گه‌یشتووه‌ که‌ بۆ دیتنی من دێن بۆ ئێره‌. نازانی به‌ بیستنی ئه‌و خه‌به‌ره‌ چه‌نده‌ خۆشحاڵ بووم. ئه‌من تا ئێستا نه‌متوانیوه‌ تێلێگرافیان بۆ بکه‌م به‌ڵام، لێره‌وه‌ تێلێگرافیان لێ ده‌که‌م.یای گیلێسپی Gillespie له‌ به‌یڕووته‌وه‌ تێلگرافی بۆ ته‌ورێز کرد. ئه‌و پێی وابوو یه‌کێک له‌ جه‌ماعه‌ته‌که‌ی وان دێ بۆ ئێره‌ به‌ڵام، ئه‌من هیوادار نه‌بووم که‌سێک له‌ جه‌ماعه‌تی خۆمان ببینم به‌رله‌وه‌ی بگه‌مه‌ ته‌ورێزێ.  میسیۆنێره‌کانی ئێره‌ وه‌زعیان باشه‌. ئه‌من ئه‌مڕۆ سه‌رله‌به‌یانی به‌گشت نه‌خۆشخانه‌که‌ی ئێره‌ دا گه‌ڕام بۆ ئه‌وه‌ی بزانم لێره‌ چۆن کار ده‌که‌ن.بۆ هیچ شت پێویست نه‌بوو دراو بده‌م، ته‌نانه‌ت جارێکیش  چه‌مه‌دانه‌که‌م نه‌کرده‌وه‌، ئه‌وه‌ش له‌ سایه‌ی سه‌ری کۆمپانی گواستنه‌وه‌ی ڕۆژهه‌ڵاتی Eastern Transportation Company .

میانه‌، ئێران 28ی ئاوریل: به‌ پێچه‌وانه‌ی چاوه‌ڕوانی من که‌ بووه‌ مایه‌ی په‌ژاره‌م دوکتور شاڵک نه‌هات بۆ دیتنی ئێمه‌ له‌ هه‌مه‌دان، به‌ڵکوو هه‌رمه‌نییه‌کی ته‌ورێزی هاته‌ ئه‌وێ.دوکتور شاڵک ڕای ئه‌سپاردبوو ده‌بێ به‌ ڕێی هه‌ره‌ کورت دا له‌ هه‌مه‌دانه‌وه‌ بچین بۆ سابڵاغ، نه‌ک ئه‌وه‌ی بچینه‌ ته‌ورێز و له‌وێوه‌ بچین؛ به‌ڵام ئه‌وان نه‌یانده‌ویست به‌و ڕێگایه‌یدا بچن که‌ دوکتور شاڵک گوتبووی و ئه‌منیش جگه‌له‌وه‌ی به‌ هه‌ر ڕێگایه‌کی ئه‌وان پێی دا ده‌چن بچم چی دیکه‌م له‌ ده‌ست نه‌ده‌هات.ئه‌و سندووقانه‌ی پێم بوون به‌و ڕیگایه‌ی دا دوکتور شاڵک گوتبووی ناردمن و هیوا دارم ئه‌وکاته‌ی ده‌گه‌مه‌ سابڵاغێ گه‌یشتبنه‌ جێ. به‌و ڕێگایه‌دا ده‌بوو دوو گارییان بگرین.

ئێمه‌پێنج ڕۆژ له‌ هه‌مه‌دان ماینه‌وه‌. له‌ماڵی دوکتور فانک و هاوسه‌ری زۆر خۆشم لێ ڕابورد، دوایین شه‌وی که‌ له‌وێ بووم یارمه‌تیم کردبۆ عه‌مه‌لێکی جه‌ڕاحی جمجمه‌. عه‌مه‌لێکی سه‌خت بوو. لێره‌ خه‌ڵک هه‌تا نه‌خۆشی لێیان پیس نه‌کا و نیوه‌ مردوو نه‌بن  ناچنه‌ لای دوکتور _ به‌ تایبه‌تی ژنان _ و هێندێکیان مردنیان پێ باشتره‌ له‌وه‌ی بچنه‌ لای دوکتورێکی پیاو.

ئێمه‌ حه‌وتوویه‌ک له‌مه‌وبه‌ر سه‌رله‌به‌یانی دووشه‌مۆ هه‌مه‌دانمان به‌جێ هێشت. یه‌که‌م حه‌وتوو هه‌وا زۆر خۆش بوو. له‌ ڕێیه‌ له‌ کاروانسه‌رایان لامان دا. دوو شه‌وان چووینه‌ نێو دێیه‌کان.  به‌ کورتی بڵێم ئه‌وه‌ کاتێکه‌ مرۆ پێویستی به‌ ته‌ختی سه‌فه‌ری خۆی و مه‌لافه‌ی خۆیه‌تی. ئه‌و خزمه‌تکاره‌ی که‌ یای گیلێسپی Gillespie پێکێشی ده‌کرد له‌ گه‌ڵمان بێ له‌ ده‌ره‌وه‌ی هه‌مه‌دان گێڕایانه‌وه‌. ئه‌و ئیزنی ئه‌وه‌ی نه‌بوو بگه‌ڕێته‌وه‌ ورمێ، چونکه‌ په‌نابه‌رێکی خه‌ڵکی ئه‌وێ بوو.به‌ بێ ئه‌ویش ئێمه‌ زۆر به‌خۆشی چووین، چوار فایتوونچی مان هه‌بوو و هه‌ر وه‌ها ئه‌و پیاوه‌ی له‌ ته‌ورێزه‌وه‌ ناردبوویان بۆ دیتنی ئێمه‌. له‌ هه‌مه‌دانه‌وه‌ هێندێک خوراکمان له‌گه‌ڵ خۆمان هه‌ڵگرت. خانمی فانک هێندێک نانی قاوه‌یی و ڕۆنی که‌ره‌ی دامێ، که‌ لێره‌ وه‌ده‌ست ناکه‌وێ و قوتوویه‌کیشی شیرنیات دامێ. ئه‌من ده‌بێ زۆرم برسی بێ جا بتوانم ئه‌و خۆراکه‌ی له‌ ڕێگایه‌ ده‌درێ بخۆم، هه‌ر نه‌بێ به‌ ڕۆژی ڕووناک. ئه‌و پیاوه‌ی له‌گه‌ڵمانه‌ په‌نیر ده‌کڕێ و له‌ ده‌سره‌سڕه‌که‌یه‌وه‌ ده‌پێچێ. ئه‌من پێکێشی ده‌که‌م له‌ سه‌ر ئاوی کوڵیو و شیری کوڵیو و زۆر به‌ حه‌مبه‌ڵی و وه‌سواسی داده‌ندرێم.

له‌ هه‌ر دێیه‌کی لامان ده‌دا خه‌ڵکی نه‌خۆش ده‌هاتنه‌ لامان.ئه‌من هیچی وام بۆ ئه‌وان له‌ ده‌ست نه‌ده‌هات بیکه‌م  چونکه‌ده‌رمانێکی ئه‌وتۆم پێ نییه‌ و نیوه‌ی نێوی ئه‌و نه‌خۆشیانه‌ش نازانم که‌ هه‌یانه‌. زۆر به‌داخه‌وه‌م که‌ ده‌بوو پییان بڵێم ناتوانم هیچیان بۆ بکه‌م. له‌ ڕێیه‌ زۆر منداڵی خشپیلانه‌ و جوانم دی سه‌ره‌ڕای ئه‌وه‌ی پیس بوون و به‌ چه‌ند کۆنه‌ په‌ڕۆیه‌ک داپۆشرابوون. هێندێکیان له‌ به‌ر خواردنی گیاوگۆڵ زگیان هه‌ڵمسابوو. ئه‌من زۆر منداڵی پچکۆڵانه‌م دی  که‌ جگه‌ له‌ کڵاوی سه‌ریان شتاقی خوڵایان ده‌به‌ر دا نه‌بوو. سه‌ریان له‌ به‌ر قور و پیسایه‌تی و گه‌رما داپۆشراوه‌، ئه‌وان زیبکه‌ی ئه‌وتۆیان له‌ سه‌ری دێ که‌ فژی سه‌ریان هه‌ڵده‌وه‌رێنێ. ئه‌من به‌ڕاستیش دڵم بۆیان دێشێ.

دوێنی ڕۆژێکی دژوارمان هه‌بوو. بارانێکی توند ده‌باری وبۆیه‌ ده‌بوو له‌ په‌نا و پێچی گه‌وه‌ی شاخی خۆمان وه‌شێرین. ده‌بوو چه‌مه‌دانه‌کانمان له‌ وشترێک بارکه‌ین و به‌ فایتوونی به‌تاڵ و چوار ئه‌سپه‌وه‌ جه‌ماعه‌ت زۆر سه‌غڵه‌ت بوون. ئه‌من زۆر به‌داخه‌وه‌ بووم هه‌م بۆ ئه‌سپه‌کان و بۆ پیاوه‌کانیش، ته‌نیا جیاوازییان ئه‌وه‌ بوو پیاوه‌کان شه‌لاقیان وێ نه‌ده‌که‌وت. ئێمه‌ به‌پێیان ڕۆیشتین و دیاره‌ ئه‌من زۆر خۆشحاڵ بووم که‌ چه‌کمه‌ی لێنگ درێژم ده‌پێ دا بوو. ‌ هه‌تا که‌شکه‌ژنۆمان ده‌چووین ده‌قوڕه‌وه، ئه‌ویش چ قوڕێک، پێوه‌ده‌نووسا، قه‌تم قوڕه‌زه‌له‌قی ئاوا نه‌دیتووه‌.دوای ئه‌وه‌ی له‌ گه‌وه‌ی شاخی تێپه‌ڕین تاریک داهات و ڕێگاکه‌مان هه‌ته‌ڵه‌ کردو ده‌بوو بۆ ماوه‌یه‌کی دڕێژ له‌ چۆمێک ده‌ین. دواجار ناچار بووین ڕاوه‌ستین تا پیاوێک ده‌بینینه‌وه‌ ڕێگامان پێ نیشان دا. سه‌عاتێک چاوه‌ڕێ بووین به‌ڵام، ده‌تگوت پێنج سه‌عاته‌. سه‌عات 10 لامان دا و له‌ سه‌عات 6ی به‌یانییه‌وه‌ هیچمان نه‌خواردبوو _ ئه‌سپه‌کانیش هیچیان نه‌خواردبوو. ئێمه‌ ئێستا له‌ تێلگرافخانه‌ ده‌مێنینه‌وه‌، جێیه‌کی باشه‌. ده‌بێ ئه‌مرۆ هه‌موو لێره‌ بمێنینه‌وه‌  تا ئه‌سپه‌کان ده‌حه‌سێنه‌وه‌. چوار ڕۆژی دیکه‌مان پێ ده‌چێ هه‌تا بگه‌ینه‌ ته‌ورێزێ. ئه‌گه‌ر ئه‌من جارێکی دیکه‌ به‌و ڕێگایه‌ دا بێم له‌ هه‌مه‌دانه‌وه‌ به‌ سواری دێم. "

_ م. د.

له‌ ژماره‌ی 8ی کوردستان میشنێری ساڵی 17، مانگی ئووتی 1925 دا، دیسان کورته‌ ژیانی یای داڵ له‌ گه‌ڵ وێنه‌ی وی به‌ سه‌روبه‌رگی نه‌خۆشه‌وانییه‌وه‌ بڵاو کراوه‌ته‌وه‌. نێوه‌رۆکی ئه‌و ناساندنه‌ هه‌ر ئه‌وه‌یه‌ که‌ له‌ ژماره‌کانی پێشووتری کوردستان میشنێری دا هآتووه‌.

هه‌ر له‌و ژماره‌یه‌ی کوردستان میشنێری دا یه‌که‌م نامه‌ی مارتا داڵ له‌ سابڵاغه‌وه‌ بڵاو کراوه‌ته‌وه‌:

سابڵاغ، ئێران، 11ی مه‌ی 1925

جه‌نابی لۆری ئازیز! 

ڕۆژی شه‌مۆ 9ی مانگی مه‌ی [ 1925] گه‌یشتمه‌ ئێره‌. نۆ حه‌وتوو دوای ئه‌وه‌ی شیکاگۆم به‌ جێ هێشت.دوای ئه‌وه‌ی سێ ڕۆژ له‌ته‌ورێز ماینه‌وه‌، دیسان به‌ فایتوون وه‌ڕێ که‌وتین.ڕێگاکانی ئه‌م به‌ره‌ی ته‌ورێز باشتر بوون و خۆڕسکیش زۆر جوان بوو.داریكی زۆرتر و چیای جوانتر، زه‌وی گه‌نمی که‌سک که‌ گوڵه‌خاشخاشکیان تێدا‌بوو که‌روێشکه‌ی ده‌کرد. له‌ ڕۆژی دووه‌می گه‌شته‌که‌ماندا ده‌ریاچه‌ی ورمێمان لێ وه‌دیارکه‌وت. ئه‌من ئه‌و شه‌وه‌ی که‌ ده‌هات ڕۆژئاوا بێ قه‌ت له‌ بیرناکه‌م، له‌ سه‌ربانی کاروانسه‌رای سه‌ر ڕێیه‌ ڕاوه‌ستابووم و له‌وێوه‌ چاوم له‌ ئاسۆی ده‌ریا ده‌کردو دوایه‌ش مانگه‌شه‌وێکی ڕوونی به‌دوو داهات.هه‌تا له‌ سابڵاغێ نزیکتر ده‌بووینه‌وه‌ زۆر کوردمان دیتن. ئه‌و که‌سانه‌ی حه‌ولیان داوه‌ باسی کوردان بۆ من بکه‌ن زۆر به‌ چڵونیوه‌چڵی ئه‌وه‌یان کردووه‌.ئه‌من قه‌ت پێم وانه‌بوو ئه‌وان ئه‌وه‌نده‌ گه‌ڵێکی خۆش سیما و قۆز بن، ئه‌وان زۆر جیاوازن له‌ هه‌رخه‌ڵكیکی که‌ ئه‌من هه‌تا ئێستا دیتبێتم. جلوبه‌رگیان زۆر ته‌ماشایی و جوانه‌و ئه‌گه‌رچی هه‌موویان چه‌ک له‌ خۆیان شه‌ته‌ک ده‌ده‌ن و خه‌نجه‌ریان ده‌به‌ر پشتێندی دایه‌ ئه‌من بڕووسکه‌یه‌کیش چییه‌ ترسم ڕێ نه‌نیشت. ئێمه‌ زۆر له‌سه‌ره‌خۆ ده‌مان ئاژۆت.بۆیه‌ هه‌تا‌ گه‌یشتینه‌ سابڵاغێ پێنج ڕۆژی پێ چوو. چه‌ندمیلێکمان مابوو بگه‌ینێ میسیۆنێره‌کانمان به‌ سواری هاتبوون به‌ به‌ره‌وپیلمانه‌وه‌.به‌ڕاستیش به‌ یه‌کتردیتنمان زۆر گه‌شاینه‌وه‌.دوکتور شاڵک ده‌یه‌ویست وێنه‌یه‌ک بگرێ، به‌ڵام باران دایدایێ و نه‌یتوانی.‌ ئه‌و خۆراکه‌ی ئه‌وان بۆ نانی نیوه‌ڕۆ هێنابوویان خواردمان و دوایه‌ درێژه‌مان به‌ سه‌فه‌ره‌که‌مان دا. کاتێک له‌ که‌ڵکی به‌گزادان وه‌سه‌رکه‌وتین  له‌ دووره‌وه‌ دیمه‌نی شاری ده‌رکه‌وت. ئه‌وه‌ هه‌ستێکی سه‌یری تێدا پێک هێنام، وه‌بیر قسه‌کانی مه‌سیح که‌وتمه‌وه‌. لێره‌ش که‌سی ئاوا هه‌ن که‌ خوێنیان له‌ پای نێوی ویدا ڕژاوه‌ و، بێزاری و رق و کین به‌ دژی عیسا و پێڕۆیانی هه‌یه‌. به‌ڵام ئی ئاواش هه‌ن که‌ دڵیان بۆ دیتنی ترووسکه‌ی ڕووناکایی ده‌خورپێنێ. ئه‌من زۆر خوشحاڵم ‌ به‌شێکم له‌وه‌ کاره‌ دا هه‌یه‌ هه‌رچه‌ند که‌میش بێ، بۆ‌ هێنانی په‌یامی عیسا و ئه‌وینی وی. مه‌گه‌ر خودا بزانێ ئێره‌ چ جێیه‌کی جوان و زه‌نوێره‌، به‌ چیا سه‌رکه‌ش و دڵڕفێنه‌کانی، به‌ چۆمه‌که‌ی، داره‌ زۆرو زه‌وه‌نده‌کانی، زه‌وییه‌ ڕاکشاوه‌ که‌سکه‌کانی و گوڵه‌کانیه‌وه‌.

کاتێک گه‌یشتینه‌ ئه‌و سه‌ری شاری ئه‌وانه‌ی له‌ نه‌خۆشخانه‌ کار ده‌که‌ن، منداڵه‌بێ دایوبابه‌کان و خزمه‌تکاره‌کانی میسیونه‌که‌مان به‌ پێشوازمانه‌وه‌ هاتبوون، هه‌موو بۆ به‌ خێرهێنانمان هاتبوون. زۆرم پێ خۆش بوو کاتێک خزمه‌تکاره‌ کورده‌که‌ی یای ئه‌ندرسۆن پێی گوتم هیچ بیری وڵاتی خۆم نه‌که‌م، ئه‌وان له‌گه‌ڵم چاک ده‌بن. دوای ئه‌وه‌ی شێومان کرد چه‌ند که‌سی دیکه‌ هاتنه‌ سه‌ردانمان.بۆ من زه‌حمه‌ت بوو هه‌ستی خۆم کۆنتڕۆڵ بکه‌م کاتێک ئه‌وان سه‌رله‌به‌یانی یه‌کشه‌مۆ له‌ ڕێوڕه‌سمی دۆعا و پاڕانه‌وه‌ دا به‌ کوردی سروودی "شوکر بۆ تۆ ڕه‌ب" یان خوێنده‌وه‌. زیاتر له‌ 50 که‌سی لێ بوو. دوکتور شاڵک به‌ زمانی ترکی وه‌عزی ده‌کرد وپیاوێکیش بۆی وه‌رده‌گێڕا.دوای شێو هێندێک سروودمان خوێنده‌وه‌. دوکتور چه‌ند مه‌زموورێکی خوێنده‌وه‌ بۆ به‌ خێرهێنانی من.دوای دۆعا و پاڕانه‌وه‌چووینه‌ باغچه‌ی مڵکی تازه‌ی میسیۆن. کاتێک ئه‌و شوێنه‌م دی ئه‌وجار زانیم بۆچی کاتێک دوکتور باسی ده‌کا بزه‌ی دێته‌ سه‌ر لێوان. ئه‌و شوێنه‌ دوای دۆعا و شوکرانه‌بژێرییه‌کی زۆر کڕدراوه‌ و ئێمه‌ واهه‌ست ده‌که‌ین ئه‌وه‌ پشتیوانییه‌کی تایبه‌تی بێ له‌ لایه‌ن باریته‌عالاوه‌. دوکتور زۆر پلانی گه‌وره‌ی هه‌ن....... کاتێک له‌ باغچه‌ی بووین سێ لاوی کوردهاتن بۆ سه‌ردانمان. ئه‌و پیاوانه‌ له‌ لای یای شوێنهوود ده‌رسی زمانی ئینگلیسی ده‌خوێنن. به‌رله‌وه‌ی ئه‌وان بانگ بکرێن داوایان کردبوو بێن و له‌ ڕێوڕه‌سمی دۆعاخوێنی دا ئاماده‌ بن. دوو له‌وانه‌ به‌ به‌رده‌وامی دێن و له‌ڕووناکی ده‌گه‌ڕێن. دوکتور ده‌ڵێ ئه‌گه‌ر ئه‌وان وێرابایان مه‌سیحیان قه‌بووڵ ده‌کرد به‌ڵام ڕه‌نگه‌ به‌و کاره‌ گیانیانی له‌ سه‌ر دانێن. پێم وایه‌، یای شوێنهوود به‌سه‌رهاتی ئه‌وان بۆ بڵاوبوونه‌وه‌ له‌ کوردستان میشنێری دا ده‌نووسێ. ته‌نێ ئه‌و هێندێک له‌ بڵاوکردنه‌وه‌ی شتان ده‌ترسێ. لێره‌ ئێستا نائارامی و بشێوێنییه‌کی زۆر هه‌یه‌، بۆیه‌ ئه‌وان ده‌بێ زۆریان ئاگا له‌ خۆیان بێ. خه‌ڵک لێره‌ له‌وه‌ ده‌ترسێن ‌ئێمه‌ بۆیه‌ هاتووینه‌ ئێره‌ بیانکه‌ین به‌ مه‌سیحی. خه‌ڵکێکی زۆر له‌ به‌ر ئه‌و هۆیه‌ دووره‌په‌رێزی له‌ نه‌خۆشخانه‌که‌مان ده‌که‌ن. ئه‌من ته‌نێ ئاواتم ئه‌وه‌یه‌ زۆر خه‌ڵکی که‌ له‌ ماڵێ [ له‌ ئه‌مریکا] ده‌ست ده‌گێڕنه‌وه‌ له‌ پشتیوانی کردنی کاره‌کانی ئێمه‌ بریابه‌ بریای خوڵای بایه‌ ئه‌و پیاو چاکانه‌یان بدیبایه‌. ئه‌من پێم وایه‌ ئه‌و ده‌می باوه‌ڕیان ده‌هێنا لێره‌ خه‌ڵکێک هه‌یه‌، که‌ ده‌کرێ ببن به‌ ده‌سته‌ڵاتێک له‌ پێناو خوڵای دا له‌ جیهانی موسوڵمان دا ئه‌گه‌ر بکرێ ئه‌وان به‌ره‌و عیسا ڕابکێشرێن. ناتوانم ئه‌و بیره‌ له‌ زه‌ینی خۆم بڕه‌وێنمه‌وه ،ئه‌من پێم وایه‌ ئه‌گه‌ر دۆستانی ئێمه‌ له‌ وڵات هێندێک زیاتریان سه‌باره‌ت به‌ کاری ئێمه‌ زانیبا، ئه‌و ده‌می به‌ خۆشحاڵییه‌وه‌ یارمه‌تییان ده‌کردین. 15 نه‌خۆشمان خستووه‌، ئه‌وه‌ جارێ ئه‌و ژماره‌یه‌یه‌ که‌ ده‌توانین ئاگادارییان لێ بکه‌ین. ژماره‌ی نه‌خۆشان هه‌موو مانگێک زیاد ده‌کا و کاتێک نه‌خۆشخانه‌ تازه‌که‌مان ساز بێ هیوادارین کاری گه‌وره‌ بکه‌ین.

سابڵاغ، ئێران، 31 مه‌ی 1925

 تازه‌ ڕێوڕه‌سمی جێژنی په‌نجایه‌  Pentecost مان به‌ڕێوه‌ برد. زه‌حمه‌ته‌ ئه‌گه‌رمرۆ نه‌توانێ هیچی لێ تێبگا. به‌ڵام ئه‌من سروود خوێنییه‌که‌م پێ خۆشه‌ و هیوا دارم ماوه‌یه‌کی زۆری پێ نه‌چێ تا له‌ زمانه‌که‌ڕادێم. ئه‌مڕۆ به‌یانی ئه‌مریکاییه‌ک![ هه‌رمه‌نییه‌ک] وه‌عزی کرد، چونکوو سێشه‌مۆی ڕابردوو دوکتور شاڵک ده‌بوو بچێ بۆ ته‌ورێز  بۆ ئه‌وه‌ی هێندێک کاروبار ڕاپه‌ڕێنێ. شتێک له‌مه‌ڕ مڵکه‌ تازه‌که‌مان. دوکتور شاڵک ئه‌م حه‌وتوویه‌ ده‌گه‌ڕێته‌وه‌.

ئه‌مه‌ حه‌وتووی چواره‌می منه‌ لێره‌ و هه‌ست ده‌که‌م له‌ ماڵی خۆمم.ئه‌وه‌نده‌ خوشحاڵم لێره‌م نه‌بێته‌وه‌، هه‌ست ده‌که‌م له‌و جێیه‌م که‌ خوڵا ده‌یه‌وێ له‌وێ بم و یه‌کجار زۆر به‌وه‌ مه‌منوونم. ئه‌من به‌ڕاستی ئاشقی ئه‌م خه‌ڵکه‌م و ئاواتی ئه‌و ڕۆژه‌ ده‌خوازم  بتوانم به‌ زمانه‌که‌یان قسه‌ بکه‌م بۆ ئه‌وه‌ی کارێکیان بۆ بکه‌م. ئێستا خه‌ریکی زمان فێر بوونم، و له‌ کاری عه‌مه‌لی جه‌ڕاحی دا یارمه‌تی دوکتور ده‌ده‌م. زۆر خۆشحاڵ ده‌بم به‌وه‌ی که‌ کاری نه‌خۆشخانه‌  ده‌که‌وێته‌ ئه‌ستۆی من.

دوکتور شاڵک و خانمی شاڵک زۆرئینسانی باشن.و ئه‌من زۆر خۆشحاڵم که‌ کاریان له‌ گه‌ڵ ده‌که‌م. ئه‌گه‌ر پاییزێ جه‌نابی Fjere فیه‌رێ بێ که‌ ئێمه‌ هیوادارین بێ، ‌ دڵنیاین کاره‌کان زۆر باشتر ده‌بن. [ تێبینی: به‌ پێی نووسراوه‌کانی کوردستان میشنێری جه‌نابی فیه‌رێ له‌ چوون بۆ پێگه‌ی میسیۆنه‌که‌یان له‌ سابڵاغ په‌شیمان ده‌بێته‌وه‌ و دوای ماوه‌یه‌ک خۆی له‌ کار کردن له‌گه‌ڵ کۆمه‌ڵه‌ی لووتێری میسیۆنی ڕۆژهه‌ڵات ده‌کێشێته‌وه‌.ح.ق.]

دوکتور شاڵک ده‌یه‌وێ له‌ئێستاوه‌ ئه‌من به‌ سه‌ر دراوی نه‌خۆشخانه‌ ڕابگه‌م. ئه‌و نایه‌وێ‌ چیدیکه‌ داهاتی ئه‌وێ بخاته‌ سه‌ر خه‌زێنه‌ی کۆمه‌ڵه‌.دوایه‌ ده‌کرێ ئه‌و دراوه‌ بۆ خه‌رج و مخاریجی ڕۆژانه‌ی نه‌خۆشخانه‌ به‌کار بهێنین. هه‌ڵبه‌ت، نه‌خۆشخانه‌که‌مان هێشتا ناتوانێ خه‌رجی خۆی دابین بکا به‌ڵام، له‌ دادێ دا ئه‌من دڵنیام ده‌توانێ پاش‌ ئه‌وه‌ی خانووبه‌رکه‌مان وه‌رگرت و به‌ باشی دامه‌زراین. دوکتور شاڵک تاقه‌ دوکتوری جه‌ڕاحه‌ له‌ شاری دا، به‌ڵام چه‌ندین دوکتوری خۆجێییش هه‌ن، و هه‌موویان به‌ دژی وی کار ده‌که‌ن.  دوکتور وێنه‌تان جاروبار له‌ کاتی عه‌مه‌لی جه‌ڕاحی دا یاریده‌ی ده‌دا، به‌ڵام دوکتور شاڵک ناتوانێ وه‌ک ئاسیستان لای خۆی ڕایگرێ چونکه‌ داوای دراوێکی زۆر ده‌کا بۆ خزمه‌ته‌کانی. ژماره‌ی نه‌خۆشان هه‌موو مانگێک زیاد ده‌کا. جاری وا بووه‌ له‌ ڕۆژێک دا پێنج عه‌مه‌لی جه‌ڕاحیمان کردووه‌. چه‌ند عه‌مه‌لێکیان زۆر سه‌خت بوون. دوکتور شاڵک زۆر جه‌ڕاحێکی قابیله‌ و ئامراز و که‌لوپه‌لێکی زۆری هه‌یه‌. ئه‌من له‌ نه‌خۆشخانه‌یه‌کی ئه‌مریکایی دا له‌وه‌م زیاتر نه‌دیتووه‌. دوکتور شاڵک ئه‌و ئامرازانه‌ی به‌ نرخێکی هه‌رزان له‌ دوای شه‌ڕ له‌ ئه‌ڵمان کڕیوه‌. ئێستاکانێ جێیه‌کمان ته‌رخان کردووه‌ بۆ ده‌رمانگه‌. هێشتا جێیه‌کی زۆر باش نییه‌ به‌ڵام، ته‌نانه‌ت له‌و شوێنه‌ پچکۆڵه‌یه‌شماندا ده‌توانین زۆر کار بکه‌ین. له‌ نه‌خۆشخانه‌ دوو به‌شمان هه‌یه‌، و هه‌ربه‌شێکیان حه‌وت ته‌ختی تێدایه، ژوورێکی تایبه‌تی و ژوورێکی عه‌مه‌لی جه‌ڕاحی. ئه‌گه‌ر نه‌خۆش زۆربن و جێگامان ته‌نگ بێ، نه‌خۆشه‌که‌ له‌ سه‌ر عه‌رزی ده‌خه‌وێنین. ئه‌وان عاده‌تیان وایه‌ له‌ سه‌ر عه‌رزی بنوون و زۆری گوێ ناده‌نێ.

دوێنێ باروبه‌ندیلی من به‌ کاروان له‌ هه‌مه‌دانه‌وه‌ گه‌یشته‌ جێ. چوار حه‌وتوو له‌وێ ڕاگیرابوو. زۆر خۆشحاڵم شته‌کان هه‌موویان گه‌یشتنه‌ جێ. تایپ ڕایتر ( ماشێن ته‌حریر)ه‌ که‌شمان به‌ سڵامه‌ت گه‌یشتێ. هه‌ر یه‌ک دوو پێچی شل ببوونه‌وه‌.

ئه‌من ده‌رسێکی ئه‌سپ سواریم خوێندووه‌. زۆر به‌ سوێوه‌م زوو فێر بم چونکه‌ لێره‌ سواریی زانین زۆر گرینگه‌. زۆرم پێخۆشه‌ بچمه‌ ده‌ره‌وه‌ی شاری و سه‌ری لادێیان بده‌م. زۆر جوانه‌. هه‌ڵبه‌ت، ئێستا جوانترین وه‌رزی ساڵه‌. ئه‌مڕۆ یه‌که‌م ڕۆژی گه‌رمای جیدییه‌. ئه‌وه‌ لێره‌ هاوین گه‌یشتووه‌تێ.

مارتا داڵ 

کورته‌یه‌ک له‌ نامه‌ی تایبه‌تی بۆ سه‌رنووسه‌ر

 یای داڵ له‌ به‌رواری 21ی ژووه‌نی [1925] ده‌نووسێ: " ئه‌من ئێستا ئه‌وه‌ 6 حه‌وتوویه‌ له‌ سابڵاغم. به‌ بوونم لێره‌ زۆر خۆشحاڵم. هه‌ست ده‌که‌م ئه‌م شوێنه‌ ئه‌و جێیه‌یه‌ که‌ خوڵا ده‌یه‌وێ له‌وێ بم. زۆر به‌ هه‌ڵپه‌وه‌ خه‌ریکی فێر بوونی زمانم بۆ ئه‌وه‌ی بتوانم کاری ڕاسته‌قینه‌ ده‌ست پێ بکه‌م _ ئه‌من له‌ کاتی عه‌مه‌له‌ جه‌ڕاحییه‌کان دا یارمه‌تی ده‌که‌م به‌ بێهۆش کردنی نه‌خۆشه‌کان و زۆربه‌ی کاتی دیکه‌م به‌خت کردووه‌ بۆ فێربوونی زمان و یاریده‌دانی کاری دروومان بۆ نه‌خۆشخانه‌ __ ئێمه‌ زۆر خۆشحاڵین که‌ جه‌نابی فیه‌رێ Fjere دێ چونکه‌ زۆر پێویستمان به‌ که‌شیشێکه‌ و، هیوادارین ئه‌و زوو وه‌ڕێ که‌وێ و تا پاییزێ بگاته‌ ئێره‌ [ جه‌نابی فیه‌رێ قه‌ت نه‌هات. ح.ق.] _ لێره‌ ورده‌ ورده‌ هه‌وا گه‌رم ده‌بێ و ئێمه‌ به‌زوویی ده‌چینه‌ هه‌واران له‌ شاخی بۆ ماوه‌ی مانگێک هه‌تا هه‌وا هێندێک فێنکی ده‌کاته‌وه‌.ئێمه‌ چاوه‌ڕوانی سه‌رفه‌مانده‌ی ئه‌ڕته‌شی ئێران ده‌که‌ین که‌ سه‌ر له‌ هه‌موو شاره‌کان ده‌دا __ ته‌داره‌ک و ئاماده‌ییه‌کی زۆر بۆ پێشوازی لێکردنی به‌ده‌سته‌وه‌یه‌.خیابانه‌کان  ماوه‌ی حه‌وتوویه‌که‌ خاوێن کراونه‌ته‌وه و زۆر به‌جوانی به‌ ئاڵا و مافووره‌ ڕازێندراونه‌ته‌وه‌. ئێمه‌ ئه‌وڕۆژانه‌ زۆر سه‌رمان قاڵ بووه‌ به‌ دوورینی ئاڵای ئێران، و بۆ یه‌که‌مجار ئاڵا ئه‌مریکاییه‌که‌ی خۆم هه‌ڵ‌ کردووه‌ __ ئه‌من زۆر له‌ بیری ئێوه‌ دا بووم له‌ وڵات

 [ ئه‌مریکا] و زۆرم دۆعای سه‌رکه‌وتن بۆ کردوون له‌و کۆنگره‌یه‌یدا که‌ له‌ میناپۆلیس Minneapolis ده‌یبه‌ستن. به‌ هه‌ڵپه‌وه‌ چاوه‌ڕێ ده‌که‌م خه‌به‌ری ئه‌و کۆنگره‌یه‌ ببیستم. چاوه‌ڕێی هاتنی نامه‌ی ئێوه‌ ده‌که‌م ___ سڵاو بۆ گشت لایه‌کتان!"

 کوردستان میشنێری ژماره‌ی 10، ساڵی 17، ئۆکتۆبری 1925

( کورته‌یه‌ک له‌ نامه‌یه‌کی خسووسی یای داڵ بۆ سه‌رنووسه‌ر )

سابڵاغ، ئێران، 13ی ئووتی 1925

ئه‌گه‌ر خه‌ڵک ته‌نێ زانیبایان کوردستان چ جێیه‌کی سه‌رنجڕاکێشه‌ و کورده‌کان چ گه‌ڵێکی به‌ڕێزن، ئه‌وان ئه‌گه‌ر هه‌ر له‌به‌ر‌ ئه‌و دوو هۆیانه‌ش سه‌رنجیان دابایه‌‌ سه‌ر کارو چالاکی ئێمه، چ که‌مته‌ر خه‌مییان نه‌ده‌کرد. ئێستا ئه‌وه‌ چوار حه‌وتوویه‌ ئێمه‌ له‌ کوێستانین و زۆر به‌ بوونمان لێره‌ خۆشحاڵین، ته‌نانه‌ت لێره‌ش ڕۆژ داغه‌،‌ له‌ یه‌که‌م ڕۆژه‌کانی هاتنمان بۆ هه‌واری تیشکی تاوێ بڕێک ملمی سووتانده‌وه‌. به‌ڵام ئێواران و شه‌وانه‌ هه‌وا فێنک و تازه‌یه‌. خه‌وتن له‌ به‌ر سێبه‌ری داران زۆر خۆشه‌. ئێره‌ باشترین و له‌بارترین جێیه‌ بۆ چادر لێ هه‌ڵدان.  هه‌وا خۆش و سازگاره‌، ئه‌و ئاوه‌ی له‌ ڕه‌وه‌زه‌ به‌ردی شاخییه‌وه‌ هه‌ڵده‌قوڵێ ڕوون و سارده‌. نازانی ئێمه‌ ئه‌وه‌ چه‌نده‌ به‌لامانه‌وه‌ خۆشه‌ چونکه‌ له‌ شاری هه‌میشه‌ ده‌بێ ئاوی خواردنه‌وه‌ بکوڵێنین. لێره‌ دارو دره‌ختیش زۆره‌. ئێران وڵاتێکه‌ داری که‌مه‌، به‌ پێچه‌وانه‌ی ئێره‌ که‌ ئه‌من زۆری چێژ لێ وه‌رده‌گرم.بریا ئێوه‌ ئه‌م شاخه‌ زه‌نوێرانه‌تان دیتبایه‌.هه‌تا چاو هه‌ته‌ر ده‌کا یه‌ک ده‌چێ ده‌پاڵ ئه‌وی دیکه‌وه‌ و ئێمه‌ تاوپه‌ڕان و سه‌رله‌ به‌یانیان ڕه‌نگی هه‌ره‌جوان و چاوڕاکێش ده‌بینین. ده‌ریاچه‌ی ورمێش له‌ دووره‌وه‌ ده‌بینین.ئه‌م وڵاته‌ زۆر دڵڕفێنه‌ و سه‌رنجی مرۆ به‌ره‌و لای خۆی ڕاده‌کێشێ. به‌ڕاستیش مرۆ که‌ یه‌که‌م جار ده‌یبینێ سه‌ری سوڕ ده‌مێنێ.بۆ من هه‌موو شت هێشتا هه‌ر تازه‌ییه‌ و هیوادارم هه‌میشه‌ هه‌ر وا بمێنێته‌وه‌. له‌ هه‌موو شت گه‌وره‌تر ئه‌وه‌یه‌ ده‌زانم خوڵا ئه‌منی ناردووته‌ ئێره‌ و ئه‌و کاری بۆ دیاریی کردووین که‌ بیکه‌ین. ئه‌من ئه‌م گه‌له‌م زۆر خۆش ده‌وێ و به‌وه‌ شادمانم چونکه‌ ده‌زانم که‌سی ئاوا هه‌ن که‌ به‌ دوای ڕاستی و ڕووناکی دا ده‌گه‌ڕێن. ئێمه‌ ده‌زانین خه‌ڵکی دیکه‌ش به‌ دووی ئێمه‌ دا دێن ئه‌گه‌ر ئێمه‌ به‌ شێوه‌یه‌کی ئاوا بژین که‌ خوڵا پشتیوانیمان لێ بکا و به‌کارمان بهێنێ......

‌ هێندێک له‌ نه‌خۆشه‌کانمان له‌ گه‌ڵ خۆمان هێناوه‌ته‌ ئێره‌ و هێندێکی زیاتریش دوای هاتنمان هاتوون بۆ ئێره‌. ته‌نانه‌ت خه‌ڵکی زۆر نه‌خۆشیش،جا بۆیه‌ له‌و ماوه‌یه‌دا بێکار نه‌بووین.ڕۆژێک کوڕێک که‌ ته‌مه‌نی له‌ ده‌ور وبه‌ری 14 ساڵان دا بوو ونه‌خۆشی دڵی هه‌بوو له‌ شارییه‌وه‌ به‌ پێیان هاتبووه‌ ئێره‌. ئێمه‌‌ نازانین ئه‌و به‌و نه‌خۆشییه‌ی خۆیه‌وه‌ چۆن توانیبووی خۆی بگه‌یێنێته‌ ئێره‌، نازانین ڕێگایه‌که‌شی چۆن دۆزیبووه‌وه‌. دوکتور له‌ شاری ڕا هاتبووه‌وه‌ و له‌ ڕێگا  له‌ نزیک هه‌واره‌که‌مان دیبووی و یه‌كێک له‌ کوڕه‌کانی نارد بچێ هه‌لیگرێ و بیهێنێ.کاتێک ئه‌و کوڕه‌ زۆر نه‌خۆش که‌وتبوو ئه‌و خه‌ڵکه‌ی له‌ لایان ده‌بوو جوابیان کردبوو. هێچ که‌س لێی نه‌پرسییه‌وه‌‌. ئه‌من پێم وایه‌ ئه‌وان مێشیشیان لێ میوان نه‌ده‌بوو ئه‌گه‌ر ئه‌و کوڕه‌ له‌ ڕێی هاتنی دا بۆ ئێره‌ مردبایه‌. کارێکی ئه‌وتۆ له‌ده‌ست ئێمه‌ نه‌ده‌هات بۆی بکه‌ین به‌ڵام بڕێکمان ئارام کرده‌وه‌، ئه‌و هه‌ر ده‌ ڕۆژی دیکه‌ ژیا. ئه‌وه‌ یه‌کجارخۆشه‌ مرۆ بتوانێ یارمه‌تی ئه‌و جۆره‌ که‌سانه‌ بدا که‌ هیچکه‌س لایان لێ ناکاته‌وه‌....... هێندێک منداڵی دیکه‌شمان له‌ لایه‌ _ هێندێک نه‌دار و هه‌ژار و هێندێکیشیان کوڕه‌ ده‌وڵه‌مه‌ندی کوردن.هێندێک له‌ نه‌خۆشه‌کان له‌ دێیه‌ دراوسێیه‌کانه‌وه‌ هاتوون و دوکتوریش چه‌ند جار بانگ کراوه‌ته‌وه‌ بۆ شاری بۆ ئه‌وه‌ی ته‌ماشای نه‌خۆشان بکا. له‌ پاپیزێ که‌ له‌ شاخی دێینه‌ خوارێ ده‌زانم کارێکی زۆرمان ده‌بێ.هه‌تادێ باوه‌ڕی خه‌ڵک به‌ دوکتور شاڵک زیاتر ده‌بێ. له‌به‌ر ئه‌وه‌ی ئه‌و وه‌عزیش ده‌کا پێشتر به‌ چاوی گومانه‌وه‌ سه‌یریان کردووه‌ و لێی دڕدۆنگ بوون.باوه‌ڕیان پێ نه‌ده‌کرد که‌ ئه‌و دوکتورێکی ڕاسته‌ قینه‌ بێ.ئه‌وه‌ زۆر خراپه‌ دوکتوران ئه‌و نێوبانگه‌یان هه‌یه‌ که‌ ئه‌وان  ناتوانن دوکتوری گه‌وره‌ و له‌ هه‌مان کات دا مه‌سیحیش بن و له‌ پێناو خوڵای دا خزمه‌ت بکه‌ن.

ئه‌من به‌ مرخێکی زۆره‌وه‌ ده‌نگو باسی کلیساکانم خوێنده‌وه‌. شه‌وی ڕابردوو له‌ به‌ر تریفه‌ی مانگه‌شه‌و ڕۆژنامه‌ی چێرچ هێراڵد Church Herald‌م خوێنده‌وه. لێره‌ مانگ زۆر پڕنوور و دره‌وشاوه‌یه‌. ئه‌من له‌ وڵاته‌وه‌ نامه‌یه‌کی زۆرم بۆ نایه‌ بۆیه‌ زۆر سپاستان لێ ده‌که‌م بۆ ناردنی ڕۆژنامان.

له‌ نۆڕوێژه‌وه‌ خه‌به‌رم بۆ هات که‌ بابم له‌ 2ی ژووه‌ن له‌ پڕرا مردووه‌.ته‌نێ هه‌شت مانگ و نیو دوای ئه‌وه‌ی ئه‌من له‌ ئه‌مریکاوه‌ چووبوومه‌وه‌ ماڵێ.زۆر خوشحاڵ بووم کاتێک چاوم پێی که‌وت. ئه‌و 79 ساڵ بوو و مردنی چاوه‌ڕوانکراو بووبه‌ڵام له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌شدا نه‌مانی ناخۆشه‌. کاتێک ئه‌من له‌ ماڵێ بووم ئه‌و حاڵی باش بوو و زۆر چالاک بوو. دوای ئه‌وه‌ی تووشی نه‌خۆشی سه‌تڵووجه‌م هاتبوو دووساڵ و نیو بوو نه‌خۆشی دڵی هه‌بوو، هه‌ر ئه‌وه‌ش بووه‌ هۆی مردنی. ئه‌من دواتر بابه‌ت بۆ " کوردستان میشنێری" ده‌نووسم.

دڵسۆزتان له‌ خزمه‌تی باریته‌عالا دا،

مارتا داڵ

کوردستان میشنێری له‌ ژماره‌ی 1ی ساڵی 18، ژانڤییه‌ی 1926 خه‌به‌ری نه‌خۆش که‌وتنی یای داڵی بڵاو کردووه‌ته‌وه‌. له‌و باره‌یه‌وه‌ ن.ج. لۆر سێکرێتێر و خه‌زێنه‌داری کۆمه‌ڵه‌ی لووتێری میسیۆنی ڕۆژهه‌ڵات ده‌نووسێ:

" نه‌خۆشیی یای داڵ

دوکتور شاڵک ده‌نووسێ له‌ 20ی ئۆکتۆبره‌وه‌ [1925] خۆشکی خۆشه‌ویستمان، مارتا داڵ زۆر پیس نه‌خۆش که‌وتووه‌ و تووشی مالارییای گه‌رمێنی هاتووه‌.ئه‌وخه‌به‌ره‌ له‌ناکاوه‌ هه‌موومانی تووشی دڵپه‌شێوی و نیگه‌رانییه‌کی زۆرکردووه‌.یای داڵ ده‌رزی گشت ئه‌و ڤاکسینانه‌ی بۆ ژیان له‌ ڕۆژهه‌ڵاتی نزیک پێویستن له‌ خۆی دابوو. دوکتور شاڵک ده‌نووسێ هۆی سه‌ره‌تایی نه‌خۆشییه‌که‌ی ئه‌وه‌یه‌ مێشووله‌ پێوه‌ی دابوو.ئه‌و هه‌و کردنه‌ بۆ ماوه‌یه‌کی درێژ به‌ ڤاکسیناسیۆن پێشی گیرا، به‌ڵام دوایه‌ له‌ ماڵێ دا تووشی هه‌ڵامه‌تێکی توند بوو و ئه‌وه‌ سیستمی خۆپاراستنی به‌ده‌نی یای داڵی تا ئاستێکی ئاوا لاواز کرد که‌ ئیدی چبڕ ڤاکسین نه‌یده‌توانی پێشی نه‌خۆشییه‌که‌ی بگرێ که‌ تووشی که‌وتوویی کردبوو. دوکتور شاڵک له‌ گێڕانه‌وه‌ی چیرۆکی ئه‌و نه‌خۆشییه‌دا  ده‌نووسێ که‌ ئه‌وه‌ دژوارترین و ئاڵۆزترین جۆری نه‌خۆشییه‌ که‌ ئه‌و هه‌تا ئێستا ته‌داوی کردووه‌.جگه‌ له‌ به‌زه‌یی خوڵای، ئێمه‌ ده‌بێ شوکرانه‌بێژی کارلێهاتوویی دوکتور شاڵک بین بۆ ئه‌وه‌ی یای داڵ هێشتا له‌گه‌ڵمانه‌. دوایین ڕاپۆرتی له‌ لایه‌ن یای داڵه‌وه‌ هاتووه‌ ئی به‌رواری 19ی نۆڤامبره‌ [1925]. دوکتور شاڵک ده‌ڵێ نه‌خۆشه‌که‌ ئێستا له‌ قۆناخی به‌ مه‌ترسی تێپه‌ڕیوه‌ و هیوا دارن به‌ ته‌واوی چاک بێته‌وه‌.

با له‌ ده‌رگای خوڵای بپاڕێینه‌وه‌ که‌ ئه‌و میسیۆنێرییه‌‌ ئازیزه‌ی ئێمه‌ی له‌و به‌ڵایه‌ ڕزگار کردووه‌ و دۆعابکه‌ین هه‌رچی زووتر سڵامه‌تی خۆی وه‌‌ ده‌ست بهێنێته‌وه‌.

ئه‌و خانووه‌ کۆن و ناله‌بارانه‌ی میسیۆنێره‌کانی ئێمه‌ی تێدا ده‌ژین رێگه‌یان نادا به‌ باشی ئاگایان له‌ سڵامه‌تی خۆیان بێ. ئافرێنه‌رمان به‌ نه‌خۆش که‌وتنی یای داڵ ده‌بێ ئێمه‌ی وه‌هۆش هێنابێته‌وه‌‌. ئیدی ئێمه‌ نابێ ڕێگه‌ بده‌ین میسیۆنێره‌کانمان له‌ خانووی خۆجێیی دا بژین. دۆستانی میسیۆنی ئێمه‌ ده‌بێ هه‌لی ئه‌وه‌ بۆ میسیۆنه‌که‌مان بڕه‌خسێنن بۆ ئه‌وه‌ی له‌ به‌راییه‌کانی ساڵی 1926 دا خانوو بۆ میسیۆنێره‌کانمان دروست که‌ین."

 کوردستان میشنێری ژماره‌ی 2، ساڵی 18، فێڤرییه‌ی 1926  

نامه‌ له‌ یای داڵه‌وه‌

سابڵاغ، ئێران، 9ی دیسامبری 1925

خانمی وینترگیست Wintergeist ی خۆشه‌ویست:

ئه‌مڕۆ نامه‌که‌تانم به‌ ده‌ست گه‌یشت. زۆر سپاستان ده‌که‌م. ئێوه‌ ناتوانن بزانن که‌ ئه‌من چه‌نده‌م پێخۆشه‌ که‌ خه‌به‌ری دۆستان ده‌بیستم. ئه‌من زۆرجار بیرم له‌ ئێوه‌ کردووه‌ته‌وه‌ له‌وه‌تا ئه‌و ماوه‌ خۆشه‌ی که‌ له‌ ماڵی ئێوه‌م به‌ سه‌ر برد. له‌وه‌تا هاتوومه‌ته‌ ئێره‌ زه‌مان زۆر به‌ خێرایی تێپه‌ڕیوه‌. بۆم زه‌حمه‌ته‌ باوه‌ڕ بکه‌م ‌ ئه‌مڕۆ ته‌واو حه‌وت مانگه‌ که‌ هاتوومه‌ته‌ سابڵاغێ.

تازه‌ له‌ نه‌خۆشییه‌کی زۆر سه‌خت هه‌ستاومه‌ته‌وه‌. حه‌وت حه‌وتوو له‌مه‌وبه‌ر نه‌خۆش که‌وتم. ئێستا هه‌ستاومه‌ته‌وه‌ و ده‌توانم بڕێک کار بکه‌م به‌ڵام، ناتوانم به‌ته‌نێ له‌ پلیکانان بچمه‌ خوارێ. دوکتور شاڵک ده‌ڵێ ئه‌من له‌ مردنه‌وه‌ ژیاومه‌ته‌وه‌. پێم وایه‌، ده‌بێ وابووبێ.ئه‌وه‌ تاڕاده‌یه‌ک ته‌جره‌به‌یه‌کی سه‌یر بوو. خوڵا ئه‌وجاره‌ش ڕزگاری کردم. ئه‌من دڵنیام ئه‌و بۆ هێندێک مه‌به‌ست ئه‌وه‌ی به‌سه‌رهێنام و ئه‌من ده‌زانم ده‌بێ شوکرانه‌بژێری بم. نه‌خۆشییه‌که‌ له‌ پێشدا به‌مالاریا ده‌ستی پێکرد، دوایه‌ گورچیله‌م وه‌ژان هات و بووه‌ هۆی ئه‌وه‌ی که‌ بۆ ماوه‌ی دوو حه‌وتووان له‌ هۆش خۆم چووم. جگه‌ له‌وانه‌ش ڕێخۆله‌کانم خوێنیان له‌به‌ر ده‌چوو و هه‌موو سیستمی ئه‌عساب و مێشکم ئاڵۆزببوو. ئێستاش دڵم هه‌ر ده‌ئێشێ.

ئه‌من چۆن چاک بوومه‌وه‌؟ خه‌به‌ر گه‌یاندرابووه‌ ئه‌مریکا که‌ هیچ هیوایه‌ک نه‌ماوه‌ بۆ چاک بوونه‌وه‌ی من. ته‌نه‌نات بیریان له‌وه‌ش کردبووه‌ له‌ کوێم بنێژن. جا ده‌توانی بیری لێ بکه‌یه‌وه‌ که‌ چه‌نده‌ له‌ مردن نزیک بووم. دوکتور شاڵک هه‌م دوکتورم بوو و هه‌م نێرس. شه‌وێکیان که‌ به‌ سه‌ر سه‌رمه‌وه‌ ڕاوه‌ستابوو و واوێده‌چوو ئیدی ئه‌من هه‌تا سه‌ر له‌ به‌یانی ده‌ر نه‌به‌م، ئه‌و چوو بووخانمی شاڵک و یای شوینهوودی له‌ خه‌و هه‌ڵستاند بوو. ئه‌وان هاتنه‌ ژووره‌که‌مه‌وه‌ و هه‌موویان له‌ ده‌وری ته‌خته‌که‌ی من چۆکیان دادا و ده‌ستیان به‌ دۆعاکردن کرد. دوکتور ده‌لێ کاتێک ئه‌و هه‌ستاوه‌ته‌ سه‌ر‌پێیان هه‌ستی به‌ ئارامی کردووه‌. وه‌ک ئه‌وه‌ی که‌سێک پێی گوتبێ: " نا ئه‌و نامرێ". هێنده‌ی پێ نه‌چوو هه‌ستیان به‌ ئاڵوگۆڕێک له‌ بارودۆخی مندا کردبوو و که‌م که‌م چاک بوومه‌وه‌.

ئه‌من زۆر خۆشحاڵم له‌وه‌ی چاک بوومه‌ته‌وه‌ و ده‌توانم له‌ سه‌ر کارکردن به‌رده‌وام بم. چه‌ندین ساڵ چاوه‌ڕێ بووم که‌ بێمه‌ پێگه‌ی میسیۆن و ئێستا زۆرشاد و ڕازیم که‌ لێره‌مه‌. ئه‌من کوردستان و کورده‌کانم زۆر خۆش ده‌وێ. هیوادارم خوڵا ئیزنم بدا به‌لانی که‌مه‌وه‌ چه‌ندساڵێک لێره‌ کار بکه‌م. ده‌ بڵا له‌گوێن شکۆ و نێوی به‌رزی بێ.

نه‌خۆش به‌ به‌رده‌وامی دێنه‌ لامان و دوکتور شاڵک هه‌میشه‌ سه‌ری قاڵه‌. بیری لێ بکه‌وه‌ ده‌بێ چ بووبێ ئه‌وده‌می ئه‌و به‌ته‌نێ کاری نه‌خۆشخانه‌ی ڕاپه‌ڕاندووه‌! ئێستا ئێمه‌ هه‌ردووکمان خۆشحاڵین که‌ دیسان ده‌توانم یاریده‌ی بده‌م. ئێمه‌ بۆچوونمان وه‌ک یه‌ک وایه‌ و ئه‌وه‌ش کارکردنمان به‌یه‌که‌وه‌ زۆر هاسانترده‌کا. ئه‌و مه‌سیحییه‌کی سه‌رله‌پێناو و پیرۆزه‌، ئامانجی ئه‌نجام دانی ئیراده‌ی خوڵایه‌.

ئێمه‌ هێشتا ده‌ستمان نه‌کردووه‌ به‌دروست کردنی خانووبه‌ره‌ی نه‌خۆشخانه‌که‌مان. زه‌ویمان هه‌یه‌ بۆ ئه‌وه‌ی خانووی له‌ سه‌ر دروست که‌ین. جێگاکه‌ هه‌تا بڵێی باشه‌ له‌سه‌ر هه‌ورازێکه‌ و له‌ ده‌م چۆمییه‌. هیوادارم ماوه‌یه‌کی زۆری پێنه‌چێ و بکرێ وێنه‌یه‌کی نوێی نه‌خۆشخانه‌ی بیتله‌هێم – گێتسێمانێ تان بۆ بنێرین. ئه‌گه‌ر پلانه‌کانی دوکتور شاڵک وه‌دی بێ  پێم وایه‌ ئێمه‌ جێیه‌کی هه‌ره‌باشمان ده‌بێ.هاوکات، ئێمه‌ ده‌بێ له‌و خانووانه‌ی به‌کرێمان گرتوون ئه‌وه‌نده‌ی ده‌توانین کاره‌کانمان باش ڕاپه‌ڕێنین. ئێمه‌ زۆر قه‌ره‌باڵغین.ته‌نانه‌ت ئێستا نه‌خۆشمان له‌ سه‌ر عه‌رزی درێژ کردووه‌ چونکه‌ ته‌خت به‌شی هه‌موان ناکا. ئێمه‌ هه‌ر له‌م خانوویه‌ دا ژووری نه‌خۆشانمان هه‌یه‌ که‌ 15 نه‌خۆشی تێدا جێ ده‌بێته‌وه‌، هه‌ر وه‌ها ژووری عه‌مه‌لی جه‌ڕاحی و ژووری من. هه‌لبه‌ت، دیاره‌ ئه‌وه‌ ته‌نگه‌ به‌ره‌ و جێیه‌کی ئاسووده‌ نییه‌. ده‌بێ ئه‌و پلیکانانه‌ ببینی که‌ نه‌خۆشه‌کانی پێدا ده‌هێننه‌ خوارێ دوای عه‌مه‌لی جه‌ڕاحی،چونکه‌ دوو له‌ ژووره‌کان له‌ نهومی سه‌ره‌وه‌ن و، هه‌موو پیاوه‌کان له‌وێ ڕاده‌گرین. لێره‌ ئێمه‌ ئه‌و به‌خته‌وه‌رییه‌مان به‌ نسیب نه‌بووه‌ به‌ ئاسانسۆر له‌ نهومان سه‌رکه‌وین وه‌ک ئه‌وه‌ی ئێوه‌ له‌ ئه‌مریکا هه‌تانه‌.  ئه‌و هه‌ڵگێڕ وه‌رگێڕه‌ ‌ هه‌م بۆ نه‌خۆشه‌کان و هه‌م بۆ ئه‌وانه‌ی به‌کۆڵیان داده‌ده‌ن و هه‌ڵیان ده‌گرن زۆر ئه‌سته‌م و سه‌خته‌. ده‌رمانگه‌یه‌که‌مان هه‌موو به‌یانیان پڕه‌. هه‌تا دێ خه‌ڵکێکی زیاتر دێنه‌ لامان چونکه‌ باوه‌ڕیان به‌ دوکتور شاڵک زیاتر ده‌بێ.

ئێستا ئه‌وه‌ کریسمه‌س نزیک ده‌بێته‌وه‌ ئه‌من ده‌بێ له‌ فکری ئاماده‌کردنی جێژنانه‌ دا بم بۆ گشت خزمه‌تکاره‌کانمان. هه‌موو ڕۆژێ لێم ده‌پرسن ئه‌رێ چه‌ندی دیکه‌ی ماوه‌ بۆ کریسمه‌س. ئه‌وان ده‌زانن له‌ کریسمه‌س دا شتێکیان بۆ دێ و له‌ بیریان ناچێ پێمان بڵێن پێویستییان به‌ چییه‌. ئه‌من به‌ داخه‌وه‌م که‌ ئه‌م نامه‌یه‌ به‌ر له‌کریسمه‌س به‌ ده‌ستت ناگا. له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌شدا، ئاواته‌خوازی ساڵێکی هه‌ره‌ شاد و خۆشم بۆتان. ده‌زانم ئێوه‌ به‌رده‌وام ده‌بن له‌سه‌ر دۆعاکردن بۆ ئێمه‌ وکاره‌کانمان.

دڵسۆزتان له‌ خزمه‌تی خوڵای دا

مارتا داڵ

* تێبینی ن.ج.لۆر: ئێمه‌ پێمان خۆشه‌ سپاسی خۆمان پێشکێش بکه‌ین به‌ خانمی وینترگیست  که‌ئه‌و نامه‌یه‌ی یای داڵی داینێ کاتێک سه‌ردانی فیلادێلفیامان کرد. ئاغا و خانمی وینترگیست به‌میوانداری مێهره‌وانانه‌ی خۆیان منه‌تباریانکردین بۆ ئه‌و دڵئاواڵه‌یی و سه‌خاوه‌ته‌ی‌ له‌ ئاست گشت کرێکارانی سه‌ر به‌ کۆمه‌ڵه‌ی لووتێری میسیۆنی ڕۆژهه‌ڵاتی ده‌نوێنین. "  

+ نوشته شده در  جمعه دوازدهم تیر 1388ساعت 19:31  توسط حسن قاضی  |